بازتاب هویت مکان در تجربه امنیت روانی ساکنان (نمونه موردمطالعه: محدوده مسکونی احمدی روشن، یزد)

امنیت روانی یکی از نیازهای اساسی انسان در فضاهای شهری است و نقش مهمی در کیفیت زندگی و آرامش ساکنان دارد. گسترش شهر و شکل گیری محله های جدید، تغییرات کالبدی و اجتماعی گسترده ای ایجاد کرده که اغلب باعث تضعیف هویت مکان و کاهش امنیت روانی ساکنان می شود. پژوهش حاضر با هدف کشف و شناسایی مولفه های هویت مکان مرتبط با امنیت روانی انجام شد. جامعه مورد مطالعه، محدوده مسکونی احمدی روشن در بافت جدید شهر یزد بود. روش تحقیق کیفی و داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ساکنان جمع آوری شد و با تکنیک تحلیل مضمون، مضامین اصلی مرتبط با هویت مکان و امنیت روانی استخراج گردید. یافته ها نشان داد ضعف در شکل گیری هویت اصیل در بافت های جدید، به طور مستقیم امنیت روانی ساکنان را تهدید می کند. حس تعلق، خودمانی بودن، گره های اجتماعی، نشانه های بصری و تنوع فرهنگی مهم ترین مولفه های هویتی موثر بر امنیت روانی هستند. کمبود هر یک از این عناصر باعث افزایش احساس بی اعتمادی، بی قراری و ناامنی روانی در شهروندان می شود. به طور کلی، هویت مکان در لایه های کالبدی، ادراکی، فرهنگی و کارکردی بر امنیت روانی تاثیر دارد و تقویت مولفه های هویتی می تواند پیوند ساکنان با محیط و احساس امنیت روانی آن ها را افزایش دهد. نتایج این مطالعه می تواند راهنمای طراحی محلات هویت مند و ارتقای کیفیت زندگی در بافت های جدید شهری باشد.

کلیدواژه ها:

امنیت روانی ، هویت مکان ، تعلق مکانی ، شهر یزد