بازآفرینی فضای معماری با رویکرد ارتقا هویت ایرانی

معماری سرشار از هویتی است که اولا بیانگر ارزش های حاکم بر جامعه است، دوما مبین ارزش هایی است که جامعه به آنها تمایل دارد. در کشور ما که یکی از غنی ترین سرزمین ها از نظر بهره مندی از میراث و دستاوردهای فرهنگی است و از نمودهای آن شهرسازی و معماری ویژه و شناخته شده، در سطح جهانی هست؛ با توجه به این مطلب که زندگی امروز خود را چگونه می خواهیم و به فردا چگونه می اندیشیم و از گذشته خود چگونه بهره برمی داریم، ساختن شهرها و تولید عناصر معماری از حساسیت خاصی برخوردار است. بافت های قدیمی و تاریخی شهرها آثار و مجموعه های تاریخی بسیاری را در بردارند که ظرفیت های توسعه ای شهر را افزایش می دهند. این بافت ها بیانگر فرهنگ و هویت شهرها بوده و قابلیت فراوانی در جهت توسعه اقتصادی و اجتماعی دارند. با این حال بسیاری از طرح های بازآفرینی شهری نگاه صرف کالبدی داشته اند که توجه کافی به هویت ایرانی مبذول نداشته اند. هویت فرهنگی، عنصری بنیادین در طراحی معماری است که بر ارتباط میان انسان، فضا، و فرهنگ تاکید دارد. معماری ایران، با بهره گیری از عناصر بومی و متناسب با اقلیم، توانسته است فضاهایی ایجاد کند که بازتاب دهنده روح فرهنگی جامعه باشد. مفهوم "فضاهای حمایتی" در معماری ایرانی شامل فضاهایی مانند حیاط های مرکزی، ایوان ها، باغ ها، و کاروانسراهاست که نیازهای اجتماعی، روانی و زیستی کاربران را برآورده می کنند. در مورد اتصال معماری به هویت فرهنگی گذشته و بریدن کلی یا اتصال قطعی آن حرف های گوناگونی مطرح می شود، گروهی با یک تفکر مدرنیستی یا فرا مدرنیستی اعتقاد به یک برش کلی از هویت گذشته و خلق هویتی نوین را دارند. گروهی دیگر پایبندی صرف به فرهنگ و معماری گذشته را پیشنهاد می کنند، در این میان گروهی میانه رو اعتقاد به استفاده از فرهنگ و معماری گذشته و در عین حال خلق هویت جدید را دارند. گروهی استفاده فرمی و گروهی استفاده ساختاری و گروهی دیگر استفاده معنایی از معماری گذشته را می پسندند.

کلیدواژه ها:

فضای معماری ، رویکرد ارتقا هویت ایرانی ، شهرسازی ، معماری ایرانی ، توسعه اقتصادی