مروری نظام مند بر کاربردها، عوامل کلیدی موفقیت و چالش های استقرار مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) در مدیریت بهره برداری ساختمان

مدیریت بهره برداری ساختمان به عنوان طولانی ترین و پرهزینه ترین مرحله چرخه عمر ساختمان، نقش مهمی در حفظ عملکرد، افزایش بهره وری و کاهش هزینه های عملیاتی دارد. در سال های اخیر، مدل سازی اطلاعات ساختمان (Building Information Modeling: BIM) به عنوان یکی از فناوری های کلیدی تحول دیجیتال، کاربرد گسترده ای در مدیریت بهره برداری یافته است. با وجود افزایش مطالعات در این حوزه، نتایج پژوهش ها پراکنده بوده و هنوز جمع بندی جامعی از کاربردها، عوامل کلیدی موفقیت، چالش های استقرار و روندهای آینده این فناوری ارائه نشده است. ازاین رو، هدف پژوهش حاضر مرور نظام مند و تحلیل مطالعات مرتبط با کاربرد BIM در مدیریت بهره برداری ساختمان است. این پژوهش با استفاده از روش مرور نظام مند ادبیات و بر اساس چارچوب PRISMA ۲۰۲۰ انجام شد. مقالات مرتبط از پایگاه های علمی معتبر بین المللی گردآوری، غربالگری و تحلیل شدند و یافته ها بر اساس چهار محور شامل کاربردها، عوامل کلیدی موفقیت، چالش های استقرار و روندهای آینده طبقه بندی گردید. نتایج نشان داد که مهم ترین کاربردهای BIM شامل مدیریت دارایی ها، تعمیر و نگهداری، مدیریت فضا، مدیریت انرژی و پشتیبانی از تصمیم گیری است. همچنین، حمایت مدیریتی، آموزش نیروی انسانی، استانداردسازی داده ها و یکپارچگی سامانه های اطلاعاتی از مهم ترین عوامل موفقیت و محدودیت های مالی، مقاومت سازمانی، کمبود نیروی متخصص و ضعف قابلیت تبادل اطلاعات از مهم ترین چالش های استقرار BIM محسوب می شوند. علاوه بر این، روند مطالعات بیانگر حرکت به سوی یکپارچه سازی BIM با فناوری هایی نظیر اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و Digital Twin است. یافته های این پژوهش می تواند مبنایی برای توسعه راهبردهای استقرار BIM، بهبود مدیریت بهره برداری ساختمان و جهت دهی پژوهش های آینده در این حوزه باشد.

کلیدواژه ها:

مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) ، مدیریت بهره برداری ساختمان ، مرور نظام مند ، مدیریت دارایی ، تحول دیجیتال