نقش شهرداری ها براساس چارچوب حقوق شهری در مدیریت پسماند

مدیریت پسماند شهری یکی از مهم ترین وظایف شهرداری ها و از ارکان اصلی تحقق حقوق شهری و حق بر محیط زیست سالم است. افزایش جمعیت، رشد مصرف گرایی و توسعه شهرنشینی، چالش های گسترده ای در حوزه پسماند ایجاد کرده است که مدیریت آن نیازمند چارچوب حقوقی، نهادی و مدیریتی کارآمد است. این مقاله با رویکرد توصیفی–تحلیلی، نقش شهرداری ها را براساس قوانین داخلی، نظریه های حقوق شهری و تجارب جهانی بررسی می کند. نتایج نشان داد که شهرداری ها از نظر قانونی متولی اصلی مدیریت پسماند هستند، اما چارچوب حقوقی موجود ناکافی و پراکنده است و عملکرد شهرداری ها در حوزه جمع آوری مناسب است، اما در تفکیک، بازیافت و پردازش ضعف جدی وجود دارد. همچنین، مشارکت شهروندان در مدیریت پسماند پایین است و نیاز به سیاست های تشویقی و آموزشی دارد و ظرفیت نهادی شهرداری ها برای مدیریت نوین پسماند کافی نیست و نیازمند تقویت ساختاری و فنی است. پس، مقایسه با تجارب جهانی نشان می دهد که ایران برای دستیابی به مدیریت پایدار پسماند باید قوانین محلی را تقویت، فناوری های نوین را وارد و مشارکت مردمی را افزایش دهد. بنابراین، نقش شهرداری ها در مدیریت پسماند، نقشی چندبعدی و میان رشته ای است که تحقق آن نیازمند اصلاح قوانین، توسعه زیرساخت ها، مشارکت مردمی و تقویت حکمرانی شهری است.

کلیدواژه ها:

شهرداری ، حقوق شهری ، مدیریت پسماند ، ظرفیت نهادی ، حکمرانی شهری