شناسایی ویژگی های معماری بومی عراق و ارائه راهکارهای نظری برای به کارگیری آن ها در معماری معاصر

معماری بومی عراق حاصل پیوندی عمیق میان اقلیم، فرهنگ، مصالح محلی، فناوری ساخت و شیوه های زیست اجتماعی است و در نمونه هایی چون خانه های حیاط دار بغداد، مضیف های جنوب عراق و خانه های بومی کردستان تجلی یافته است. با این حال، گسترش الگوهای مدرن در نیمه دوم قرن بیستم موجب گسست معماری معاصر عراق از منطق بومی خود شده و پیامدهایی چون کاهش سازگاری اقلیمی، افزایش مصرف انرژی، تضعیف حریم و کم رنگ شدن هویت مکانی را به همراه داشته است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخص های معماری بومی عراق و ارائه راهکارهای نظری برای به کارگیری آن ها در معماری معاصر انجام شده است. این پژوهش از نظر ماهیت کیفی و از نظر هدف نظری-کاربردی است و بر پایه مطالعه اسنادی، تحلیل محتوای کیفی و تحلیل تطبیقی صورت گرفته است. یافته ها نشان می دهد که شاخص هایی همچون حیاط مرکزی، سازمان درون گرا، فضاهای واسط، جهت گیری اقلیمی، سایه اندازی، تهویه طبیعی، مصالح محلی، مضیف، شناشیل و سلسله مراتب فضایی نه تنها عناصر تاریخی یا تزئینی، بلکه بخشی از یک نظام طراحی زمینه مند و عملکردی هستند. دستاورد اصلی پژوهش، ارائه چارچوبی نظری برای بازخوانی شاخص های معماری بومی عراق و کمک به طراحی بناهایی اقلیم پاسخ، هویت مند و متناسب با زمینه فرهنگی و محیطی عراق است.

کلیدواژه ها:

معماری بومی عراق ، بازتفسیر معماری ، معماری معاصر ، راهبردهای غیرفعال ، هویت مکانی