نگارگری و معماری ایران، درهمخوانی فرم، نقش مایه و زیبایی شناسی نمونه موردی: تکیه معاون الملک کرمانشاه

این پژوهش به واکاوی پیوندهای بنیادین میان نگارگری ایرانی و معماری سنتی ایران می پردازد و می کوشد سازوکارهای درهمخوانی فرم، نقش مایه و نظام های زیبایی شناسی را در بستر کلی هنر ایرانی روشن سازد. در این مطالعه، نگارگری نه صرفا یک هنر دوبعدی، بلکه مجموعه ای از شیوه های روایت گری، ترکیب بندی و نمادپردازی تلقی می شود که در معماری ایران نیز بازتاب یافته است. معماری سنتی از سازماندهی فضایی تا نحوه تزیین سطوح—در تعامل با همین منطق تصویری شکل گرفته و در نتیجه، میان ساختارهای فضایی و الگوهای بصری نوعی هم زبانی هنری پدید آمده است. روش تحقیق بر پایه تحلیل توصیفی تحلیلی و مطالعه اسنادی است و تکیه معاون الملک کرمانشاه به عنوان نمونه موردی صرفا برای آشکارسازی عینی این هم افزایی انتخاب شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که پیوند نگارگری و معماری بیش از آنکه جنبه تزیینی داشته باشد، در لایه های معناشناختی، نمادین و ادراک بصری ریشه دارد و این هماهنگی، بنیان یکی از پایدارترین الگوهای زیبایی شناختی در هنر ایران را شکل می دهد. نتیجه آنکه نسبت میان فرم های معماری و نقش مایه های نگارگری، نوعی نظام مشترک اندیشه و زیبایی شناسی را برجسته می سازد که در تداوم تاریخی هنر ایرانی نقشی تعیین کننده داشته است.

کلیدواژه ها:

نگارگری ایرانی ، نقش مایه ، زیبایی شناسی ، تکیه معاون الملک