بررسی و ارزیابی پروژه بهسازی محور سی تیر تهران (محور ادیان)

ساماندهی و سازماندهی فضاهای شهری و از جمله خیابان ها از آنجا که محل تعاملات اجتماعی-فرهنگی و مراودات اقتصادی هستند، اهمیت بسزایی دارد. این مهم وقتی نسبتی با فضاهای با ارزش تاریخی به خود می گیرد، اهمیتی دو چندان می یابد. چرا که بافت های تاریخی به عنوان بخشی از هویت فرهنگی و حافظه جمعی مردمان در شهرها، نیازمند رویکردی جامع در فرآیند بهسازی و بازآفرینی هستند. تحقق این امر مستلزم توجه همزمان به ابعاد کالبدی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و مشارکت کلیه افراد ذی صلاح، ذینفع و ذیربط موضوع در تمامی مراحل برنامه ریزی و اجرا است. این پژوهش با هدف بررسی و ارزیابی پروژه بهسازی محور سی تیر تهران که در سال ۱۳۹۵ به اجرا درآمده، انجام شده است. پژوهش، از رویکردهای مورد پژوهی و کیفی بهره برده که بر کشف جوهر مشترک تجربه زیسته افراد از طریق طبقه بندی و تحلیل اطلاعات در کنار مشاهدات میدانی استوار است. در این پژوهش تلاش بر آن است تا با ارجاع فضا بر حسب تجارب مخاطبین (مردم و متخصصین) ادراکات، احساسات و اندیشه های آنان را مورد بازخوانی و خوانش قرار دهد. یافته های حاصل از تحقیق نشان می دهد که طرح اجرا شده عمدتا با رویکردی کالبدی و ترافیکی تهیه شده و ندرتا به ابعاد هویتی، تاریخی و فرهنگی محور پرداخته است. وجهی که عدم تحقق کامل پیاده راه، ضعف در پیوند فضایی عناصر ارزشمند دو سوی محور، بی توجهی به ارتباطات ساختاری بافت پیرامونی و چالش های ناشی از استقرار کیوسک های اغذیه از مهم ترین نقاط ضعف آن به شمار می رود. در مقابل، ایجاد سرزندگی، افزایش حضورپذیری شهروندان و شکل گیری حیات شبانه از جمله آثار مثبت مداخله انجام شده ارزیابی می شود. امری که موفقیت پروژه های بهسازی در بافت های تاریخی را مستلزم توجه توامان به ابعاد کالبدی و محتوایی، تقویت مشارکت مردمی، حفظ ارزش های تاریخی و ایجاد پیوند میان عناصر فضایی، فعالیت ها و کاربران در چارچوبی یکپارچه و پایدار می کند.

کلیدواژه ها:

بهسازی و بازآفرینی شهری ، بافت تاریخی ، محور سی تیر ، مشارکت مردمی ، کیفیت محیطی