تحلیل رفتاری جریان ترافیک در نواحی خروجی رمپ های آزادراهی و تاثیر آن بر ایمنی با رویکرد مدل سازی و شبیه سازی ترافیکی

رشد روزافزون ترافیک در آزادراه های پرتردد کشور، به ویژه در محور تهران–کرج، موجب تشدید گره های ترافیکی، کاهش سطح خدمت و افزایش نرخ تصادفات در نواحی رمپ های ورودی و خروجی شده است. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر وجود خط خروج مستقل و طول مسیر کاهش سرعت بر عملکرد عملیاتی و ایمنی رمپ های این آزادراه است. برای این منظور، سه سناریوی متفاوت شامل وضعیت موجود، ایجاد خط خروج اختصاصی، و ترکیب خط خروج با مسیر افزایش یافته کاهش سرعت، طراحی و در محیط نرم افزار ایمسان شبیه سازی شد. همچنین با استفاده از مدل های پیش بینی تصادفات، اثرات ایمنی هر سناریو تحلیل گردید. نتایج نشان داد که اجرای خط خروج مستقل موجب افزایش ۱۴ تا ۲۳ درصدی سرعت متوسط، کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی زمان تاخیر و کاهش قابل توجه نرخ تصادف در نواحی رمپ ها می شود. سناریوی سوم، یعنی ترکیب خط خروج با مسیر کاهش سرعت ۲۵۰ متری، بهترین عملکرد را داشته و سطح خدمت مسیر را از D به B ارتقا می دهد. تحلیل های اقتصادی نیز نشان داد که اجرای این طرح ظرف کمتر از دو سال از محل کاهش زمان سفر، کاهش مصرف سوخت و کاهش هزینه های اجتماعی تصادفات بازگشت اقتصادی خواهد داشت. نتایج تحقیق بیانگر آن است که اصلاح هندسی رمپ ها نه تنها عملکرد ترافیکی و ایمنی را ارتقا می دهد، بلکه رفتار رانندگان را به سمت الگوی تصمیم گیری پیش بینانه و کم خطر هدایت می کند. بنابراین اجرای سناریوی سوم به عنوان گزینه برتر برای ارتقای ایمنی و کارایی آزادراه تهران–کرج توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

رمپ خروجی آزادراه ، شبیه سازی ترافیک ، ایمنی آزادراهی ، مسیر کاهش سرعت ، مدل سازی رفتار رانندگان