ارزیابی اثرات بازطراحی معابر شهری بر ایمنی و پایداری ترافیکی با رویکرد رژیم جاده ای؛ (نمونه موردی: خیابان قصردشت شیراز)

افزایش تصادفات شهری و کاهش کارایی شبکه های ترافیکی در کلان شهرهای ایران طی سال های اخیر، ضرورت بازنگری در طراحی هندسی و مدیریتی معابر را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این پژوهش، اثرات اجرای طرح رژیم جاده ای به عنوان رویکردی نوین در مدیریت ترافیک شهری، در محور قصردشت شهر شیراز مورد بررسی قرار گرفته است. این محور به دلیل تمرکز بالای کاربری های تجاری، آموزشی و درمانی و وجود حجم بالای تردد روزانه، به عنوان یکی از مسیرهای بحرانی از نظر تراکم و تصادفات انتخاب شد. داده های میدانی شامل حجم ترافیک، سرعت وسایل نقلیه، الگوی برخوردها و ساعات اوج تردد از طریق برداشت میدانی، آمار پلیس راهور و مطالعات سازمان حمل ونقل گردآوری شد. سپس با استفاده از نرم افزار Aimsun، سه سناریوی اصلی شامل وضعیت موجود، حذف پارکینگ های حاشیه ای و سناریوی ترکیبی (خط ویژه امداد و حمل ونقل عمومی) طراحی و تحلیل گردید. نتایج نشان داد که در سناریوی سوم، سرعت میانگین وسایل نقلیه از ۱۵ به ۳۷ کیلومتر در ساعت افزایش یافته، چگالی مسیر ۶۸ درصد کاهش یافته و زمان تاخیر از ۱۸۶ ثانیه به ۲۹ ثانیه کاهش پیدا کرده است. همچنین، نرخ تصادفات سالانه حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و سطح خدمت مسیر از LOS-E به LOS-B ارتقا یافته است. بررسی اثرات اقتصادی و زیست محیطی نیز حاکی از کاهش ۲۵ درصدی انتشار CO₂، صرفه جویی سالانه ۱۱۰ میلیارد ریال در هزینه های اجتماعی و افزایش ۷ درصدی ارزش املاک مجاور است. در مجموع، اجرای طرح رژیم جاده ای در محور قصردشت نه تنها از نظر فنی و ایمنی موفقیت آمیز است، بلکه از دیدگاه اقتصادی و زیست محیطی نیز کاملا توجیه پذیر و پایدار ارزیابی می شود.

کلیدواژه ها:

رژیم جاده ای ، ایمنی ترافیک ، مدیریت تقاضای سفر ، شبیه سازی Aimsun ، حمل ونقل پایدار