بازآفرینی بافت های فرسوده از طریق رویکرد کاتالیست شهری با تاکید بر فضاهای عمومی

بافت های فرسوده شهری از مهم ترین چالش های شهرهای معاصر محسوب می شوند که با مشکلاتی نظیر فرسودگی کالبدی، کاهش کیفیت محیطی، افت سرزندگی اجتماعی، تضعیف هویت مکانی و رکود اقتصادی مواجه هستند. تجربه مداخلات شهری در دهه های گذشته نشان داده است که رویکردهای مبتنی بر نوسازی صرف کالبدی، به تنهایی قادر به پاسخگویی به پیچیدگی های موجود در این محدوده ها نبوده و تحقق توسعه پایدار مستلزم بهره گیری از رویکردهای جامع و چندبعدی است. در این راستا، بازآفرینی شهری به عنوان یکی از مهم ترین رهیافت های معاصر، بر ارتقای همزمان ابعاد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی محیط شهری تاکید دارد. از سوی دیگر، رویکرد کاتالیست شهری با تمرکز بر عناصر و پروژه های محرک، زمینه شکل گیری تحولات تدریجی و پایدار را در محیط شهری فراهم می آورد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش فضاهای عمومی به عنوان کاتالیست شهری در فرآیند بازآفرینی بافت های فرسوده انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی بوده و اطلاعات آن از طریق مطالعات اسنادی و مرور ادبیات موضوع گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که فضاهای عمومی به دلیل برخورداری از قابلیت افزایش سرزندگی شهری، تقویت سرمایه اجتماعی، ارتقای هویت مکانی، افزایش مشارکت شهروندان و جذب سرمایه گذاری، از ظرفیت بالایی برای ایفای نقش کاتالیست شهری برخوردار هستند. بر این اساس، پژوهش حاضر چارچوبی مفهومی ارائه می کند که در آن ارتقای کیفیت فضاهای عمومی به عنوان نقطه آغاز زنجیره ای از تحولات اجتماعی، اقتصادی و کالبدی عمل نموده و در نهایت به بازآفرینی پایدار بافت های فرسوده منجر می شود.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، بافت فرسوده ، کاتالیست شهری ، فضاهای عمومی ، طراحی شهری