تحلیلی بر تاثیر مولفه های روان شناسی محیطی بر ارتقاء حس آرامش در طراحی فضاهای اقامتی گردشگری (مطالعه موردی: شهر لاهیجان)

در زندگی پرشتاب و پرتنش امروزی، نیاز به فضاهایی برای آرامش و بازتوانی روانی بیش از گذشته احساس می شود. در این میان، طراحی فضاهای توریستی و تفریحی می تواند نقش مهمی در ارتقاء سلامت روان ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر ایجاد حس آرامش در چنین فضاهایی، به بررسی ابعاد مختلف روان شناسی محیط پرداخته است. ابتدا مولفه های کلیدی مرتبط با آرامش شناسایی شدند و سپس با بهره گیری از روش تحلیل دیمتل فازی، روابط بین آن ها مورد تحلیل قرار گرفت. روش دیمتل فازی به دلیل قابلیت درک روابط متقابل و مدل سازی عدم قطعیت، ابزار مناسبی برای تحلیل مسائل پیچیده در محیط های طراحی به شمار می رود. یافته ها نشان می دهد که محیط روان شناختی با وزن نهایی ۰.۳۹۵ بیشترین نقش را در ایجاد حس آرامش دارد؛ عواملی مانند کاهش تنش، حس امنیت و استقلال روانی در این زمینه اثرگذارند. محیط فیزیکی با وزن ۰.۳۴۶ در رتبه دوم قرار دارد که اهمیت طراحی مطلوب فضای سبز، نورپردازی و عایق صوتی را نمایان می سازد. محیط اجتماعی نیز با وزن ۰.۲۶ کمترین تاثیر را دارد، اگرچه نقش عواملی چون حس تعلق و تعامل اجتماعی را نمی توان نادیده گرفت. نتایج این پژوهش تاکید دارد که طراحان فضاهای گردشگری باید توجه ویژه ای به مولفه های روان شناختی و فیزیکی داشته باشند. بهره گیری از ابزارهایی مانند دیمتل فازی نیز می تواند به تصمیم گیری بهینه در طراحی محیط های آرامش بخش کمک کند.

کلیدواژه ها:

روان شناسی محیطی ، حس آرامش ، فضاهای توریستی-تفریحی ، طراحی انسان محور