بررسی پتانسیل ها و چشم اندازهای توسعه کشت زیتون (Olea europaea L.) در فضای سبز شهری در شهر ایلام

تغییرات اقلیمی، افزایش دما، کاهش منابع آب و تشدید پدیده جزیره حرارتی شهری، ضرورت بازنگری در انتخاب گونه های گیاهی مناسب برای فضای سبز شهری را بیش از پیش آشکار کرده است. در چنین شرایطی، گونه هایی با نیاز آبی کم، مقاومت بالا به تنش های محیطی و ارزش های اکولوژیک و منظرین، جایگاه ویژه ای در برنامه ریزی شهری پیدا می کنند. زیتون(Olea europaea L.) به عنوان یکی از گونه های شاخص نواحی مدیترانه ای، به دلیل سازگاری با اقلیم های گرم و نیمه خشک، مقاومت به خشکی، توانایی تحمل خاک های نسبتا فقیر و آهکی، طول عمر زیاد، ارزش زیبایی شناختی و کارکردهای اکوسیستمی، می تواند گزینه ای مناسب برای توسعه در فضای سبز شهری شهر ایلام باشد. این مقاله همایشی با هدف بررسی پتانسیل ها و چشم اندازهای توسعه کشت زیتون در فضای سبز شهری ایلام، با اتکا بر منابع علمی مرتبط با اکوفیزیولوژی زیتون، خدمات اکوسیستمی درختان در محیط شهری، و اصول انتخاب گونه در فضای سبز پایدار تدوین شده است. نتایج مرور منابع نشان می دهد که زیتون می تواند در کاهش نیاز آبی فضای سبز، ارتقای تاب آوری در برابر خشکسالی، بهبود کیفیت منظر، و افزایش خدمات اکوسیستمی نظیر تنظیم خرداقلیم، جذب آلاینده ها و تثبیت خاک نقش مهمی داشته باشد. با این حال، محدودیت هایی همچون حساسیت به یخبندان های شدید، نیاز به مدیریت صحیح آبیاری و هرس، و ضرورت انتخاب رقم مناسب باید در برنامه ریزی شهری مدنظر قرار گیرد. در پایان، پیشنهاد می شود توسعه زیتون در فضای سبز ایلام به صورت تدریجی، مبتنی بر پایلوت های اجرایی، و همراه با انتخاب ارقام سازگار مانند رقم های پربازده و مقاوم به تنش، در دستور کار مدیریت شهری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فضای سبز شهری ، زیتون ، ایلام ، توسعه پایدار ، اکوفیزیولوژی ، تاب آوری اقلیمی ، خدمات اکوسیستمی