بررسی مروری نقش کاربری های مختلط (Mixed Land Use) در ارتقای سرزندگی شهری

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر توسعه کاربری مختلط شهری بر سرزندگی و کیفیت زندگی در بافت های شهری انجام شد. با توجه به اهمیت هم پوشانی کاربری ها در افزایش فعالیت های انسانی، تعامل اجتماعی، پویایی اقتصادی و رضایت ساکنان، این مطالعه مروری نظام مند بر منابع بین المللی منتشرشده انجام داد. منابع اصلی شامل مقالات داوری شده، کتاب ها و گزارش های علمی بودند که به تحلیل ارتباط بین کاربری مختلط (مسکونی، تجاری، خدماتی و صنعتی) و شاخص های سرزندگی، رضایت از زندگی، عدالت فضایی و بهره وری شهری می پرداختند. یافته ها نشان می دهند که کاربری مختلط به شرط طراحی و مدیریت مناسب، به طور مستقیم با افزایش سرزندگی شهری، حضور مردم، فعالیت های اختیاری و کیفیت زندگی مرتبط است. همچنین کیفیت ترکیب کاربری ها (مجاورت، هماهنگی و مکمل بودن) اهمیت بیشتری نسبت به تنوع صرف دارد و رابطه غیرخطی میان تراکم، اختلاط و سرزندگی وجود دارد؛ یعنی اختلاط و تراکم متوسط، سرزندگی را افزایش می دهد اما اختلاط بسیار شدید می تواند موجب ازدحام، کاهش کیفیت محیط و نارضایتی ساکنان شود. علاوه بر این، کاربری مختلط بر بعد ذهنی–رفاهی کیفیت زندگی و عدالت فضایی نیز اثرگذار است، به شرط آنکه سیاست های مکمل مانند مدیریت ترافیک، کنترل آلودگی و مسکن مقرون به صرفه رعایت شوند. این مطالعه نشان می دهد که تحلیل های چندبعدی و داده محور، از جمله شاخص های تنوع، فاصله، تمرکز و غنا، و همچنین استفاده از داده های مکانی بزرگ، برای فهم دقیق پیوند میان کاربری مختلط و سرزندگی ضروری هستند. نتایج پژوهش می تواند به برنامه ریزان شهری در طراحی شهرهای سرزنده، پایدار و قابل زندگی کمک کند و چارچوبی برای تحقیقات آینده فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

کیفیت زندگی شهری ، شاخص های شهری ، رفاه اجتماعی ، توسعه پایدار ، برنامه ریزی شهری ، داده های مکانی