تحلیل تاثیر برنامه های آموزشی مبتنی بر آگاهی بخشی ایمنی بر بهبود فرهنگ ایمنی سازمانی و ارتقای توانایی کارگران در تشخیص و مدیریت ریسک های محیط کار

ایمنی شغلی یکی از مهم ترین شاخص های سلامت سازمانی و بهره وری محیط های کاری است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر برنامه های آموزشی مبتنی بر آگاهی بخشی ایمنی بر فرهنگ ایمنی سازمانی و توانایی کارگران در تشخیص و مدیریت ریسک های محیط کار در کارخانه سیمان آبیک با تعداد ۸۰ نفر کارگر انجام شد. این مطالعه از نوع کتابخانه ای تحلیلی و اسنادی بود و داده ها از طریق مرور مطالعات پیشین، مقالات علمی و گزارش های سازمانی جمع آوری شد. یافته ها نشان داد که پیش از انجام مداخله آموزشی، میانگین شاخص فرهنگ ایمنی کارکنان نسبتا پایین بود (+۴۴/۱۶ ± ۱۴۹/۸۲) و مولفه هایی مانند وضعیت آموزش و صلاحیت و رعایت قوانین ایمنی و بهداشت ضعیف ترین وضعیت را داشتند. این امر نشان دهنده نیاز جدی به آموزش های هدفمند و تقویت فرهنگ ایمنی در محیط کار است. دو ماه پس از اجرای برنامه های آموزشی مبتنی بر آگاهی بخشی، میانگین شاخص فرهنگ ایمنی به +۴۴/۱ ± ۲۸۸/۲۹ افزایش یافت و مولفه هایی همچون تعهد مدیریت، آموزش، تبادل اطلاعات و مسئولیت پذیری کارگران بیشترین رشد را نشان دادند. درک ریسک موقعیت های خطرناک نیز افزایش معنادار داشت، هرچند برخی ریسک های پیچیده نیازمند تمرین عملی و مرور مستمر بودند. تحلیل دموگرافیک نشان داد که کارگران جوان تر و با سابقه کاری کمتر بیشترین بهره برداری را از آموزش داشتند، در حالی که کارکنان با سابقه طولانی تر نیازمند برنامه های آموزشی هدفمندتر بودند. تحلیل همبستگی بین مولفه ها نشان داد که تعهد مدیریت، آموزش و تبادل اطلاعات با ارتقای فرهنگ ایمنی و توانایی مدیریت ریسک کارکنان ارتباط مثبت و معنادار دارند. این یافته تاکید می کند که موفقیت برنامه های آموزشی تنها وابسته به آموزش کارکنان نیست، بلکه نیازمند هماهنگی مدیریت و مشارکت فعال همه سطوح سازمان است. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی آگاهی بخش با تمرین عملی، شبیه سازی ریسک های محیطی، مشارکت مدیران، بازخورد مستمر، توجه به تفاوت های دموگرافیک و تداوم آموزش طراحی شوند. اجرای این برنامه ها می تواند موجب کاهش حوادث شغلی، افزایش مسئولیت پذیری، ارتقای رفتار ایمن و تقویت فرهنگ ایمنی سازمانی شود.

کلیدواژه ها:

فرهنگ ایمنی ، آموزش ایمنی ، آگاهی بخشی ، مدیریت ریسک ، توانایی کارگران ، کارخانه سیمان