امکان سنجی استقرار هتل های کپسولی در محیط های حمل ونقل شهری (نمونه موردی: پایانه مسافربری امام رضا (ع) مشهد)

تحولات اخیر در الگوهای سفر و اقامت، به ویژه در شهرهای زیارتی و گردشگرپذیر، موجب افزایش تقاضا برای اقامت های کوتاه مدت و مقرون به صرفه شده است. شهر مشهد به عنوان یکی از مهم ترین مقاصد زیارتی کشور، سالانه پذیرای میلیون ها زائر و مسافر است که بخش قابل توجهی از آن ها از طریق حمل ونقل جاده ای وارد شهر می شوند و با زمان های انتظار و توقف های کوتاه مدت مواجه اند. در این میان، پایانه های مسافربری به عنوان گره های اصلی جابه جایی، ظرفیت بالقوه ای برای استقرار کاربری های اقامتی موقت دارند. هتل های کپسولی به عنوان یکی از الگوهای نوین اقامتی، با اشغال حداقلی فضا، هزینه های ساخت و بهره برداری پایین و قابلیت استقرار در فضاهای پرتراکم، می توانند پاسخ مناسبی به این نیاز باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان استقرار هتل های کپسولی در پایانه مسافربری امام رضا (ع) مشهد انجام شده و روش تحقیق آن از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه ای است. در این راستا، با بهره گیری از تحلیل فضایی، عملکردی و شاخص های مرتبط با معماری پایدار، میزان انطباق این الگوی اقامتی با شرایط کالبدی و کارکردی پایانه مورد مطالعه ارزیابی شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که پایانه مسافربری امام رضا (ع) به دلیل حجم بالای تردد مسافران، وجود فضاهای قابل بازتعریف، دسترسی مناسب و ماهیت توقف های کوتاه مدت، از ظرفیت مطلوبی برای استقرار هتل های کپسولی برخوردار است و این الگوی اقامتی می تواند از منظر پایداری فضایی، اقتصادی و زیست محیطی به ارتقای بهره وری فضا، افزایش کیفیت خدمات پایانه و کاهش فشار بر سایر مراکز اقامتی شهر کمک کند؛ از این رو، یافته های پژوهش حاضر چارچوبی مفهومی برای تصمیم گیری و برنامه ریزی استقرار اقامت های موقت در پایانه های مسافربری شهری ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

هتل کپسولی ، امکان سنجی ، پایانه مسافربری ، معماری پایدار ، مشهد