بررسی کاربرد نور در معماری ایرانی با تاکید بر ابعاد معنایی، اقلیمی و زیبایی شناختی

نور یکی از مهم ترین عناصر شکل دهنده معماری ایرانی است که علاوه بر تامین روشنایی، نقش موثری در سازمان دهی فضا، انتقال مفاهیم معنوی، ارتقای کیفیت زیبایی شناختی و پاسخگویی به شرایط اقلیمی ایفا می کند. معماران ایرانی با بهره گیری از عناصر کالبدی همچون حیاط مرکزی، ارسی ها، روزنه ها، نورگیرها و گنبدها، نور طبیعی را به گونه ای هدایت کرده اند که ضمن تامین نیازهای عملکردی، کیفیت های ادراکی و معنایی فضا نیز تقویت شود. هدف این پژوهش بررسی ابعاد مختلف کاربرد نور در معماری ایرانی و تبیین نقش آن در شکل دهی به هویت معماری سنتی ایران است. روش تحقیق حاضر توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است. یافته های پژوهش نشان می دهد نور در معماری ایرانی دارای چهار کارکرد اصلی معنوی، اقلیمی، زیبایی شناختی و فضایی است و به عنوان یکی از مهم ترین عناصر هویت بخش معماری ایران شناخته می شود. همچنین بررسی نمونه های شاخص معماری ایران نشان می دهد که معماران ایرانی با بهره گیری از نور طبیعی توانسته اند فضاهایی خلق کنند که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای عملکردی، دارای کیفیت های فرهنگی، هنری و معنوی ارزشمندی باشند.

کلیدواژه ها:

نور ، معماری ایرانی ، معماری اسلامی ، زیبایی شناسی ، اقلیم ، معنا ، هویت معمار