عملکرد خدمات شهری شهرداری ارومیه: ارزیابی چالش ها، دستاوردها و راهکارهای توسعه پایدار شهری

خدمات شهری شهرداری ارومیه در بازه ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ پیشرفت های نسبی اما ناپایداری را نشان می دهد؛ پوشش جمع آوری پسماند از ۸۲ درصد به ۹۶ درصد، سرانه فضای سبز از ۵.۸ مترمربع به ۸.۳ مترمربع و تعداد اتوبوس های فعال از ۲۲۰ به حدود ۳۸۰ دستگاه افزایش یافته است، اما این ارقام همچنان از استانداردهای ملی و بین المللی فاصله دارند (سرانه فضای سبز حدود ۳۰ درصد کمتر از حداقل ۱۲ مترمربع، وابستگی ۸۵ درصدی به دفن بهداشتی پسماند و سهم حمل ونقل عمومی تنها ۲۲–۲۸ درصد). این کاستی ها در شرایط بحرانی خشک شدن دریاچه ارومیه و افزایش طوفان های گرد و غبار نمکی، فشار مضاعفی بر کیفیت هوا، سلامت عمومی و تاب آوری شهر وارد می کند. محدودیت بودجه، مهاجرت گسترده، الگوی پراکنده توسعه شهری، ضعف هوشمندسازی خدمات و کمبود مشارکت شهروندی از موانع اصلی هستند. پژوهش حاضر با رویکرد مروری و توصیفی-تحلیلی، عملکرد خدمات شهری را ارزیابی کرده و پیشنهاد می کند: افزایش هدفمند سرانه فضای سبز با گونه های مقاوم به شوری، کاهش دفن بهداشتی به زیر ۵۰ درصد از طریق کارخانه های پردازش پیشرفته، اولویت کامل BRT و تراموا، هوشمندسازی خدمات با اپلیکیشن یکپارچه شهروندی، تقویت مشارکت عمومی و اصلاح ساختار بودجه پایدار. اجرای یکپارچه این راهکارها می تواند ارومیه را به شهری تاب آور، سبز و انسان محور تبدیل کند و الگویی برای شهرهای مشابه ایران ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

خدمات شهری ، شهرداری ارومیه ، توسعه پایدار شهری ، فضای سبز ، مدیریت پسماند ، حمل ونقل عمومی ، خشک شدن دریاچه ارومیه ، هوشمندسازی خدمات