بررسی تاثیر جهت گیری پلانهای ساختمانی مسکونی بر بهره گیری از انرژی خورشیدی شهرستان نیشابور

افزایش مصرف انرژی در ساختمان های مسکونی و پیامدهای زیست محیطی، آن ضرورت توجه به طراحی اقلیمی و بهره گیری از انرژی های تجدیدپذیر را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان انرژی خورشیدی به عنوان یکی از مهم ترین منابع تجدیدپذیر نقش قابل توجهی در کاهش مصرف انرژی و ارتقای آسایش حرارتی ساکنان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر جهت گیری پلان ساختمان های مسکونی بر میزان بهره گیری از انرژی خورشیدی در شهرستان نیشابور انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. در ابتدا ویژگی های اقلیمی، جغرافیایی و توپوگرافی شهرستان نیشابور مورد بررسی قرار گرفت و سپس با استفاده از تحلیل اقلیمی بررسی جهت گیری های مختلف ساختمان و تحلیل فرم و پلان مسکونی میزان دریافت تابش خورشیدی در حالت های متفاوت ارزیابی شد. نتایج نشان می دهد که جهت گیری جنوبی و چرخش محدود پلان در بازه ۱۰ تا ۲۰ درجه نسبت به جنوب بیشترین بهره وری انرژی خورشیدی را در این منطقه فراهم می کند. همچنین پلان های کشیده در راستای شرق-غرب با جانمایی فضاهای اصلی در جبهه جنوبی عملکرد بهتری در نورگیری طبیعی و کاهش مصرف انرژی گرمایشی و سرمایشی دارند. یافته ها بیانگر آن است که بهره گیری از روش های خورشیدی غیر فعال نظیر جهت گیری مناسب، استفاده از جرم حرارتی، کنترل بازشوها و طراحی سایه اندازها در مقایسه با سیستم های فعال خورشیدی هزینه کمتر و بازده مناسبی دارد؛ با این حال ترکیب روش های فعال و غیر فعال می تواند منجر به کاهش قابل توجه مصرف انرژی در ساختمان های مسکونی نیشابور شود. نتایج این پژوهش می تواند به عنوان راهنمایی کاربردی در طراحی معماری مسکونی هماهنگ با اقلیم و مبتنی بر انرژی خورشیدی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

جهت گیری ساختمان ، پلان های ساختمان مسکونی ، انرژی خورشیدی در ساختمان های مسکونی ، بهره گیری از انرژی خورشیدی در ساختمان های مسکونی ، شهرستان نیشابور