باز تعریف طراحی معابر شهری با رویکرد کاهش مصرف انرژی در بافت های شهری سرد و نیمه خشک نمونه موردی بافت های قدیم و جدید شهر ملایر

با توجه به رشد شهرنشینی و افزایش مصرف انرژی در شهرهای با اقلیم سرد و نیمه خشک ضرورت بازتعریف طراحی معابر شهری با رویکرد کاهش مصرف انرژی به یک اولویت اساسی تبدیل شده است. معابر شهری به عنوان شریان های اصلی حرکت، تعاملات اجتماعی و فعالیت های اقتصادی نقش تعیین کننده ای در مصرف انرژی و عملکرد محیطی شهر دارند. در شهر ملایر ترکیب بافت های قدیم با معابر فشرده و سایه اندازهای طبیعی و بافت های جدید با خیابان های عریض و کم سایه فرصت مناسبی برای تحلیل اثرات طراحی معابر بر مصرف انرژی فراهم می آورد. این پژوهش با هدف بررسی استراتژی های طراحی معابر شهری برای کاهش مصرف انرژی در بافت های قدیم و جدید انجام شد. روش تحقیق ترکیبی بوده و شامل تحلیل ادبیات نظری، بررسی میدانی معابر، شبیه سازی های اقلیمی و تحلیل داده های حرارتی و مصرف انرژی در فصول گرم و سرد می باشد. یافته ها نشان می دهد که شاخص هایی مانند نسبت ارتفاع به عرض معابر (H/W)، جهت گیری خیابان ها، پوشش گیاهی، مصالح سطحی و سایه اندازی طبیعی و مصنوعی تاثیر قابل توجهی بر کاهش مصرف انرژی و بهبود آسایش حرارتی دارند. همچنین تفاوت های کالبدی و هندسی میان بافت های قدیم و جدید، ضرورت به کارگیری رویکردهای طراحی متناسب با هر بافت را برجسته می کند. نتایج این مطالعه می تواند به عنوان مبنای علمی برای بازتعریف ضوابط طراحی معابر شهری با هدف کاهش مصرف انرژی و ارتقای کیفیت زیست محیطی و آسایش حرارتی شهروندان در شهرهای مشابه با اقلیم سرد و نیمه خشک مورد استفاده قرار گیرد. این پژوهش علاوه بر ابعاد انرژی، ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی طراحی شهری را نیز مورد توجه قرار داده و تاکید دارد که معابر شهری نباید صرفا بر اساس حرکت خودرو طراحی شوند بلکه باید الگوی پایداری انرژی و آسایش انسانی را مدنظر قرار دهند.

کلیدواژه ها:

بازتعریف طراحی معابر شهری ، کاهش مصرف انرژی ، بافت های قدیم و جدید ، شهرهای سرد و نیمه خشک ، آسایش حرارتی عابران پیاده ، طراحی اقلیم محور ، پوشش گیاهی و سایه اندازی ، مصالح با ظرفیت حرارتی مناسب ، مدل سازی انرژی و شبیه سازی اقلیمی ، توسعه شهری پایدار