طراحی و اجرای برنامه های آموزش ترکیبی (دیجیتال و حضوری) در درس تربیت بدنی

در عصر کنونی که با توسعه ی شتابان فناوری های اطلاعاتی و ارتباطات و دگرگونی های بنیادین در شیوه های یاددهی یادگیری همراه شده است، درس تربیت بدنی به عنوان یکی از دروس بنیادین نظام های آموزشی که هدف آن ارتقای سلامت جسمانی، پرورش مهارت های حرکتی و تقویت ابعاد اجتماعی و روانی دانش آموزان است، با چالشی اساسی در تطبیق با الزامات عصر دیجیتال مواجه گردیده و ضرورت طراحی و اجرای برنامه های آموزش ترکیبی که بتواند به شکلی نظام مند و اثربخش، مزایای تعامل مستقیم و عملی آموزش حضوری را با ظرفیت های بی نظیر فناوری های دیجیتال از جمله بازخورد فوری، مشاهده ی ویدئویی، تمرین مجدد، دسترسی خارج از کلاس و امکان شخصی سازی یادگیری تلفیق نماید، به یکی از مهم ترین دغدغه های پژوهشگران حوزه ی علوم ورزشی و متخصصان برنامه ریزی درسی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد نظری و عملی طراحی و اجرای برنامه های آموزش ترکیبی در درس تربیت بدنی، با بهره گیری از روش مرور نظام مند و تحلیل یافته های پژوهش های انجام شده در بازه ی زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ در ایران و نیز مطالعات بین المللی مرتبط، به این نتیجه ی کلیدی دست یافته است که آموزش ترکیبی در تربیت بدنی، ضمن حفظ ماهیت عملی و حرکتی این درس، می تواند با افزایش انگیزه ی مشارکت، بهبود تثبیت مفاهیم و حرکات، کاهش خطاهای حرکتی و افزایش انعطاف پذیری آموزشی، به ارتقای چشمگیر کیفیت یادگیری مهارت های ورزشی منجر گردد، با این حال اثربخشی این رویکرد به شدت وابسته به طراحی آموزشی مناسب، آمادگی و توانمندی مدرس، دسترسی به زیرساخت های دیجیتال، تناسب محتوای آموزشی با سطح یادگیرندگان و نیز وجود نظامی کارآمد برای پایش و ارزشیابی مستمر فرایند یادگیری است. با توجه به تجارب ارزشمند حاصل از همه گیری کووید‑۱۹ که نظام های آموزشی را به اجبار به سمت آموزش مجازی سوق داد و نیز با عنایت به این واقعیت که نظام آموزشی ایران تقریبا هیچ تجربه و پشتوانه ی پیشینی در زمینه ی آموزش مجازی تربیت بدنی نداشت، ضرورت تدوین چارچوبی نظری و عملی برای آموزش ترکیبی این درس، بیش از پیش احساس می گردد و این پژوهش با ارائه ی الگویی جامع، گامی موثر در جهت تحقق این هدف برمی دارد.

کلیدواژه ها:

آموزش ترکیبی ، تربیت بدنی ، یادگیری حرکتی ، فناوری آموزشی ، طراحی آموزشی ، مدارس