چارچوب راهبردی توسعه آموزش از راه دور در نظام آموزش و پرورش ایران با تحلیل چالش ها، فرصت ها و الزامات سیاستی و اجرایی

گسترش فناوری های دیجیتال، آموزش از راه دور را از یک ابزار کمکی به یکی از ارکان اصلی نظام های آموزشی تبدیل کرده است. تحولات سریع فناوری، تغییر الگوهای یادگیری و ضرورت تداوم آموزش در شرایط گوناگون، اهمیت توسعه آموزش از راه دور را بیش از پیش آشکار ساخته است. با وجود اقدامات انجام شده در نظام آموزش و پرورش ایران، این شیوه آموزشی همچنان با چالش هایی مانند نابرابری در دسترسی به اینترنت و تجهیزات هوشمند، تفاوت سطح سواد دیجیتال معلمان و دانش آموزان، محدودیت در تولید محتوای آموزشی باکیفیت، ضعف در نظام ارزشیابی یادگیری و نبود سیاست گذاری منسجم روبه رو است. در مقابل، توسعه فناوری های آموزشی، گسترش زیرساخت های ارتباطی، ارتقای توانمندی معلمان در بهره گیری از فناوری های نوین و گسترش ظرفیت های یادگیری ترکیبی، فرصت های ارزشمندی برای ارتقای کیفیت آموزش فراهم کرده است . پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوب راهبردی توسعه آموزش از راه دور در نظام آموزش و پرورش ایران از طریق تحلیل چالش ها، فرصت ها و الزامات سیاستی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است و بر پایه مطالعه و تحلیل منابع علمی، اسناد سیاستی، پژوهش های داخلی و بین المللی و گزارش های معتبر انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که توسعه اثربخش آموزش از راه دور، تنها با فراهم سازی زیرساخت های فناورانه محقق نمی شود، بلکه مستلزم هماهنگی میان سیاست گذاری آموزشی، توانمندسازی معلمان، ارتقای سواد دیجیتال دانش آموزان، بازنگری در برنامه های درسی، تولید محتوای آموزشی استاندارد و استقرار نظام های نوین ارزشیابی است. بر این اساس، چارچوب پیشنهادی پژوهش در پنج محور اصلی شامل حکمرانی و سیاست گذاری، زیرساخت های فناورانه، توسعه سرمایه انسانی، کیفیت فرایندهای یاددهی–یادگیری و پایش و ارزیابی مستمر تدوین شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد اجرای هماهنگ این ابعاد می تواند ضمن افزایش تاب آوری نظام آموزش و پرورش در برابر تحولات و شرایط پیش بینی ناپذیر، به ارتقای کیفیت یادگیری، کاهش نابرابری های آموزشی، تقویت عدالت آموزشی و تحقق تحول دیجیتال در نظام آموزشی کشور کمک کند..

کلیدواژه ها:

آموزش از راه دور ، آموزش و پرورش ایران ، فناوری های دیجیتال ، سیاست گذاری آموزشی ، عدالت آموزشی ، حکمرانی آموزشی