آسیب شناسی اجرای سند تحول بنیادین از دیدگاه معلمان، مدیران و کارشناسان آموزش و پرورش

اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، فراتر از ابلاغ سیاست ها و تدوین برنامه های اجرایی، نیازمند هماهنگی میان سیاست گذاری، مدیریت، منابع انسانی، امکانات، فرهنگ سازمانی، مشارکت ذی نفعان و نظام ارزشیابی است. مسئله اصلی پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل آسیب های موثر بر فاصله میان اهداف سند تحول بنیادین و واقعیت اجرای آن از منظر معلمان، مدیران و کارشناسان آموزش و پرورش است. هدف پژوهش، شناسایی مهم ترین موانع و آسیب های اجرایی، تبیین ارتباط میان آنها و ارائه راهکارهایی برای بهبود فرایند اجرای سند است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل اسنادی و تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه مورد بررسی شامل سند تحول بنیادین، اسناد مرتبط با اجرای آن و پژوهش های علمی فارسی درباره موانع و الزامات اجرای سند بوده است. داده ها پس از مطالعه و کدگذاری، در شش محور اصلی شامل سیاست گذاری و حکمرانی، مدیریت و رهبری، منابع انسانی، منابع و زیرساخت ها، فرهنگ و مشارکت، و ارزشیابی و پایش طبقه بندی شدند. یافته ها نشان داد که آسیب های اجرای سند ماهیتی چندبعدی و نظام مند دارند و نمی توان آنها را صرفا به کمبود منابع مالی یا مقاومت کارکنان نسبت داد. ضعف ارتباط میان سیاست گذاری و مدرسه، ناپایداری مدیریت، ناکافی بودن توانمندسازی حرفه ای معلمان، کمبود یا توزیع نامناسب منابع، مشارکت محدود ذی نفعان و ضعف نظام پایش و بازخورد از مهم ترین آسیب ها هستند. نتایج نشان می دهد که اجرای موفق سند مستلزم گذار از رویکرد بخشنامه ای به رویکرد مدرسه محور، مشارکت محور، حرفه ای و مبتنی بر شواهد است.

کلیدواژه ها:

سند تحول بنیادین ، آسیب شناسی اجرا ، معلمان ، مدیران آموزشی ، آموزش و پرورش