انگیزه تحصیلی و راهکارهای تقویت آن

انگیزه تحصیلی به عنوان یکی از بنیادی ترین سازه های روان شناختی در حوزه تعلیم و تربیت، نقشی تعیین کننده در موفقیت تحصیلی، بهزیستی روانی و شکوفایی توانمندی های دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد مختلف انگیزه تحصیلی و ارائه راهکارهای عملی برای تقویت آن در دانش آموزان انجام شده است. انگیزه تحصیلی به عنوان نیروی محرکه ای که جهت، شدت و تداوم رفتارهای یادگیری را تعیین می کند، تحت تاثیر عوامل درونی (مانند نیاز به خودتعیین گری، شایستگی و ارتباط) و بیرونی (مانند سبک فرزندپروری، محیط کلاس و حمایت معلمان) قرار دارد. نظریه خودتعیین گری دسی و رایان، به عنوان یکی از جامع ترین چارچوب های نظری در این حوزه، بر ارضای سه نیاز روان شناختی بنیادین یعنی خودمختاری، شایستگی و ارتباط به عنوان پیش نیازهای انگیزه درونی تاکید دارد. یافته های پژوهش های فرا تحلیل نشان می دهد که انگیزه تحصیلی با درگیری تحصیلی (همبستگی ۳۳/۰) و موفقیت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری دارد. راهکارهای تقویت انگیزه تحصیلی در سطوح مختلف فردی، خانوادگی و مدرسه ای قابل اجرا هستند که از مهم ترین آنها می توان به حمایت از خودمختاری دانش آموزان، ایجاد محیط های یادگیری مبتنی بر مسئله و پروژه، آموزش راهبردهای خودتنظیمی، هدف گذاری موثر، تقویت خودکارآمدی، و مشارکت فعال والدین اشاره کرد. نتایج این پژوهش بر ضرورت رویکردی جامع و نظام مند برای تقویت انگیزه تحصیلی تاکید دارد که در آن همه عوامل موثر در سطوح مختلف مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

انگیزه تحصیلی ، نظریه خودتعیین گری ، خودتنظیمی ، درگیری تحصیلی ، راهکارهای تقویت انگیزه ، حمایت از خودمختاری.