نقش مدرسه در پرورش تفکر انتقادی، خلاقیت و حل مسئله فراگیران

هدف از این مقاله، واکاوی نقش بنیادین مدرسه در پرورش مهارت های شناختی سطح بالا، به ویژه تفکر انتقادی، خلاقیت و حل مسئله در فراگیران است. با توجه به تحولات سریع دانش و نیاز جوامع معاصر به نیروی انسانی توانمند، این مطالعه به دنبال تبیین مکانیسم های اثرگذاری محیط آموزشی بر شکل گیری این شایستگی ها و ارائه راهکارهای عملی برای گذار از آموزش حافظه محور به آموزش مهارت محور است. این مطالعه با رویکردی کیفی و با استفاده از روش «مروری و کتابخانه ای» انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که پرورش موفق این سه مهارت مستلزم تغییر پارادایم از نقش معلم به عنوان «منتقل کننده دانش» به «تسهیل گر یادگیری» است. استفاده از روش های تدریس فعال مانند یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) و رویکردهای بین رشته ای (مانند STEAM)، تاثیر معناداری بر تقویت تفکر انتقادی و خلاقیت دارد. همچنین، ایجاد «فرهنگ پرسشگری» و پذیرش خطا به عنوان بخشی از فرآیند یادگیری، بستر لازم برای ریسک پذیری فکری را فراهم می کند. نتایج حاکی از آن است که ارزیابی تکوینی و بازخورد سازنده، به جای تمرکز صرف بر نمرات، نقش کلیدی در تثبیت مهارت های حل مسئله و خودتنظیمی فراگیران ایفا می کنند. بنابراین این مقاله نتیجه می گیرد که مدرسه باید این سه مهارت، دانش آموزان را به شهروندانی توانمند، انعطاف پذیر و نوآور تبدیل می کند که قادر به مقابله با چالش های پیچیده قرن بیست ویکم هستند. و بازطراحی برنامه های درسی، بازآموزی معلمان و تغییر سیستم های ارزیابی از ضروریات اجتناب ناپذیر برای تضمین کیفیت آموزش و توسعه پایدار جوامع بشری است.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، خلاقیت ، حل مسئله ، پداگوژی مدرسه ، یادگیری فعال ، آموزش مهارت محور