بررسی نقش شیوه های تدریس معلمان در کیفیت یادگیری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف شناسایی میزان اثرگذاری راهبردهای تدریس معلمان بر فرایند یادگیری دانش آموزان، با اتخاذ رویکرد آمیخته (کمی-کیفی) در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ به اجرا درآمده است. جامعه ی آماری پژوهش را معلمان و دانش آموزان دوره ی متوسطه ی اول از ۱۵ استان کشور تشکیل دادند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها از سه مسیر پرسشنامه ی استاندارد، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و مشاهده ی نظام مند گردآوری گردید و با بهره گیری از تحلیل عاملی تاییدی، مدل سازی معادلات ساختاری و تحلیل مضمون مورد واکاوی قرار گرفتند. یافته ها نشان دهنده ی آن است که کاربست راهبردهای فعال تدریس نظیر یادگیری مشارکتی و پروژه محور، به طور میانگین موجب ۴۲ درصد ارتقاء در پیامدهای یادگیری می شود. همچنین، یکی از نکات برجسته ی این مطالعه، تاثیرپذیری روش های تدریس از بسترهای بومی و منطقه ای، به ویژه در مناطق کم برخوردار بود. از سوی دیگر، معلمان با سابقه ی خدمت ۱۵-۸ سال، بالاترین توانمندی را در تطبیق رویکردهای نوین با نیازهای فراگیران از خود نشان دادند. موانع عمدتا شامل کمبود تجهیزات، تراکم بالای جمعیت کلاسی و مقاومت در برابر تغییرات بود، درحالی که حمایت های مدیریتی و برگزاری دوره های آموزشی کاربردی، به عنوان عوامل تسهیل کننده شناسایی شدند. پژوهش حاضر بر ضرورت بومی سازی روش های تدریس با توجه به تنوع فرهنگی و جغرافیایی ایران تاکید داشته و الگوی «تدریس انطباقی» را به عنوان راهبردی کارآمد پیشنهاد می کند. نتایج این مطالعه می تواند مبانی سیاست گذاری های آموزشی را در سطوح خرد و کلان تحت تاثیر قرار دهد

کلیدواژه ها:

راهبردهای تدریس ، یادگیری دانش آموزی ، آموزش انطباقی ، پژوهش آمیخته