چگونه توانستم مشارکت دانش آموزان کم فعال در کلاس زبان انگلیسی را افزایش دهم؟

پژوهش حاضر با هدف افزایش مشارکت دانش آموزان کم فعال و خاموش در فعالیت های تعاملی کلاس زبان انگلیسی دوره متوسطه اول در دبیرستان دخترانه روشنگر (منطقه ۱۲ تهران) در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ انجام گرفته است. در ابتدای سال تحصیلی، با مشاهده دقیق رفتارهای کلاسی دانش آموزان، متوجه شدم که تعدادی از دانش آموزان با وجود داشتن نمرات کتبی مناسب، در فعالیت های شفاهی، کارهای گروهی و پاسخ گویی به سوالات کلاس درس زبان انگلیسی مشارکت نکرده و رفتاری کاملا انفعالی توام با اضطراب شدید از خود نشان می دهند. برای حل این مسئله، با استفاده از روش های گردآوری اطلاعات (شواهد ۱) شامل مشاهده ساختارمند رفتار دانش آموزان، مصاحبه های انفرادی با دانش آموزان هدف، نظرسنجی از همکاران و تحلیل نتایج ارزشیابی های مستمر شفاهی، به ریشه یابی علل انفعال آن ها پرداختم. یافته های اولیه نشان داد که «اضطراب یادگیری زبان دوم»، «ترس از تمسخر و قضاوت همسالان در دوران سن بلوغ»، «تمرکز بیش از حد معلم بر سرعت ارائه مطالب» و «عدم تناسب روش های تدریس سنتی با سبک های یادگیری گوناگون»، از مهم ترین دلایل این وضعیت هستند. پس از تحلیل داده ها و بررسی ادبیات پژوهش، اقداماتی چندبعدی در قالب طرح مداخله به مرحله اجرا درآمد. این اقدامات شامل: کاهش فیلتر عاطفی از طریق تغییر شیوه های بازخورد و تصحیح غیرمستقیم خطاها، به کارگیری روش تدریس همیارانه (کار گروهی کوچک و هم آموزی)، طراحی بازی های آموزشی کلامی و حرکتی، افزایش زمان انتظار برای پاسخ گویی (Wait-time) و استفاده از ابزارهای چندرسانه ای در بستر کلاس هوشمند بود. پس از اجرای این راهکارها در یک بازه زمانی مشخص، ارزیابی مجدد وضعیت (شواهد ۲) نشان دهنده تغییرات چشمگیر و مثبتی بود. میزان مشارکت داوطلبانه دانش آموزان کم فعال به طور ملموسی افزایش یافت، اضطراب کلامی آنان کاهش پیدا کرد و میانگین نمرات شفاهی و عملکردی آنان بهبود قابل توجهی داشت. همکاران و والدین نیز از افزایش اعتمادبه نفس و نگرش مثبت این دانش آموزان نسبت به درس زبان انگلیسی خبر دادند. نتایج این اقدام پژوهی نشان داد که ایجاد محیطی امن، تعاملی و بدون تنش عاطفی، کلید اصلی فعال سازی پتانسیل های یادگیری زبان دوم در دانش آموزان متوسطه اول است.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، مشارکت کلاسی ، زبان انگلیسی ، دانش آموزان کم فعال ، اضطراب زبان دوم ، دبیرستان دخترانه روشنگر