اقدام پژوهی و درس پژوهی در آموزش و پرورش

یکی از مهمترین چالشهای نظامهای آموزشی ، استمرار شکاف میان نظریه و عمل در فرایند یاددهی-یادگیری است. در پاسخ به این چالش، رویکردهای اقدام پژوهی و درس پژوهی به عنوان دو راهبرد کلیدی برای توسعه حرفه ای معلمان و کیفیت سنجی آموزش در کانون توجه پژوهشگران تربیتی قرار گرفته اند. جهت ارتقاء کیفیت تعلیم و تربیت و اثربخشی آموزشی بایستی مهارتها و توانمندیهای لازم درمعلمان تقویت شود و لازمه این امر مهم مجهز نمودن معلمان به بینش علمی و انجام پژوهش می باشد تا اینکه معلمان تولید اندیشه نمایند و از آن در جهت بهبود کلاس درس و مدرسه استفاده نمایند. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و به شیوه های تطبیقی، به تبیین مبانی نظری، ویژگیها و جایگاه این دو رویکرد در آموزش و پرورش می پردازد. یافته ها نشان می دهد که هر دو رویکرد بر نقش فعال معلم به عنوان پژوهشگر، بهره مندی از حلقه های همکاری و بازاندیشی در عمل آموزشی تاکید دارند. اقدام پژوهی عمدتا بر حل مسئله و بهبود فردی معلم متمرکز است، در حالی که درس پژوهی بر بهبود جمعی و مبتنی بر کلاس درس واقعی و با تمرکز بر یادگیری دانش آموزان استوار است. درس پژوهی به طور فزاینده مورد توجه معلمان و پژوهشگران آموزشی قرار گرفته است. این رویکرد به معلمان این امکان را می دهد تا به جای استفاده از روش های سنتی و تکراری، به صورت تعاملی و پژوهش محور به بررسی و بهبود روش های تدریس بپردازند. این دو از ضروریات در آموزش و پرورش است که باید در سطوح مختلف آن به ویژه در سطح مدرسه و معلمان گسترش یابد.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، درس پژوهی ، توسعه حرفه ای معلمان ، آموزش و پرورش