طراحی و اعتبارسنجی الگوی موثر برنامه ریزی درسی برای ارتقای کیفیت آموزش از راه دور در مدارس دوره ابتدایی و متوسطه

گسترش آموزش از راه دور در دهه اخیر، به ویژه در پی همه گیری کووید ۱۹، نظام های آموزشی را با ضرورت بازنگری در الگوهای برنامه ریزی درسی متناسب با محیط های یادگیری مجازی مواجه ساخته است. با وجود توسعه گسترده زیرساخت های فناوری آموزشی، بسیاری از برنامه های درسی مدارس همچنان مبتنی بر الگوهای سنتی آموزش حضوری طراحی شده اند و این موضوع می تواند اثربخشی و کیفیت یادگیری در محیط های آموزش از راه دور را کاهش دهد. ازاین رو، طراحی الگوهای نوین برنامه ریزی درسی که متناسب با ویژگی های یادگیری دیجیتال، تعاملات آنلاین و نیازهای یادگیرندگان در محیط های مجازی باشد، به یک ضرورت علمی و عملی تبدیل شده است. هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتبارسنجی الگوی موثر برنامه ریزی درسی برای ارتقای کیفیت آموزش از راه دور در مدارس دوره ابتدایی و متوسطه است. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شده است. در مرحله کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه برنامه ریزی درسی، فناوری آموزشی و معلمان دارای تجربه آموزش مجازی، ابعاد و مولفه های اصلی الگوی برنامه ریزی درسی استخراج شد. در مرحله کمی، به منظور اعتبارسنجی الگوی پیشنهادی، پرسشنامه ای مبتنی بر مولفه های شناسایی شده تدوین و داده های آن از طریق نمونه ای از متخصصان و معلمان گردآوری شد و با استفاده از روش های آماری از جمله تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مولفه هایی نظیر طراحی یادگیری تعاملی، انعطاف پذیری در سازماندهی محتوا، بهره گیری هدفمند از فناوری های آموزشی، تنوع در راهبردهای تدریس آنلاین، نظام ارزشیابی الکترونیکی و توانمندسازی حرفه ای معلمان از مهم ترین ابعاد موثر در ارتقای کیفیت آموزش از راه دور محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی درسی ، آموزش از راه دور ، کیفیت آموزش ، یادگیری مجازی ، مدارس ابتدایی و متوسطه