توسعه پایدار در ورزش: ارائه مدل مدیریت«سبز» و دوستدار محیط زیست بر استادیوم ها و رویدادهای ورزشی

توسعه پایدار در دهه های اخیر به یکی از رویکردهای راهبردی در مدیریت ورزش تبدیل شده است؛ به ویژه در حوزه استادیوم ها و رویدادهای ورزشی که به دلیل مصرف بالای انرژی، تولید پسماند، انتشار گازهای گلخانه ای و فشار بر زیرساخت های شهری، دارای اثرات زیست محیطی قابل توجهی هستند (Mallen & Chard, ۲۰۱۲; Collins et al., ۲۰۱۸). هدف این پژوهش، طراحی و ارائه یک مدل جامع مدیریت «سبز» و دوستدار محیط زیست برای استادیوم ها و رویدادهای ورزشی با رویکرد توسعه پایدار است. پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی) انجام شد. در بخش کیفی، از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان مدیریت ورزشی، محیط زیست و مدیران اماکن ورزشی، مولفه های کلیدی استخراج گردید و با تحلیل مضمون، ابعاد اولیه مدل شناسایی شد. در بخش کمی، با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری، برازش و روابط بین ابعاد مدل مورد آزمون قرار گرفت. یافته ها نشان داد که مدل مدیریت سبز پیشنهادی شامل پنج بعد اصلی است: (۱) رهبری و حکمرانی پایدار، (۲) مدیریت منابع و انرژی، (۳) مدیریت پسماند و چرخه عمر، (۴) مشارکت ذی نفعان و مسئولیت اجتماعی، و (۵) نوآوری فناورانه و پایش هوشمند محیطی. نتایج تحلیل کمی نشان داد که «رهبری و حکمرانی پایدار» بیشترین اثر مستقیم را بر سایر ابعاد دارد و نقش پیشران در استقرار نظام مدیریت سبز ایفا می کند. همچنین، مشارکت فعال ذی نفعان (هواداران، حامیان مالی، سازمان های شهری و رسانه ها) به طور معناداری بر کاهش اثرات زیست محیطی رویدادها تاثیرگذار است (Trendafilova et al., ۲۰۱۸; McCullough et al., ۲۰۲۰). مدل پیشنهادی ضمن هم راستایی با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDGs)، چارچوبی کاربردی برای سیاست گذاران و مدیران ورزشی فراهم می آورد تا با تلفیق راهبردهای زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی، استادیوم ها و رویدادهای ورزشی را به سوی پایداری بلندمدت هدایت کنند.

کلیدواژه ها:

مدیریت سبز ، توسعه پایدار ، استادیوم های ورزشی ، رویدادهای ورزشی ، مسئولیت پذیری زیست محیطی