طراحی راهبردهای آموزشی برای جبران افت تحصیلی و بازآرایی برنامه های درسی در دوران بازسازی پس از جنگ

بازسازی نظام های آموزشی در دوران پساجنگ یکی از دشوارترین و در عین حال ضروری ترین ماموریت های توسعه انسانی است؛ زیرا جنگ با ایجاد گسست های عمیق در فرایند یاددهی–یادگیری، موجب افت تحصیلی، کاهش کیفیت آموزش و تشدید نابرابری های آموزشی می شود. هدف این پژوهش، تبیین راهبردهای اثربخش برای جبران افت تحصیلی و طراحی برنامه های درسی منعطف در مرحله بازسازی پساجنگ است. پژوهش حاضر با رویکردی ترکیبی و مبتنی بر تحلیل نظام مند ادبیات، بررسی مطالعات تجربی کشورهای دچار جنگ و تحلیل مدل های نوین طراحی برنامه درسی، عوامل کلیدی موثر بر شکاف های یادگیری و نیازهای دانش آموزان آسیب پذیر را شناسایی می کند. نتایج بیانگر آن است که راهبردهای موثر جبران افت تحصیلی در دوران بازسازی باید بر سه محور اصلی استوار باشند: مداخله های ترمیم یادگیری در سطوح چندگانه، برنامه درسی انعطاف پذیر و تطبیقی با شرایط بحرانی، و بازتوانی ظرفیت های حرفه ای معلمان و مدارس. این پژوهش الگوی مفهومی پیشنهادی «برنامه درسی منعطف پساجنگ» را معرفی می کند که شامل یادگیری ماژولار، مسیرهای یادگیری فردی سازی شده، بازتعریف زمان و فضاهای یادگیری، و ترکیب آموزش حضوری–مجازی–میدانی است. یافته ها می تواند نقشه راهی کارآمد برای سیاست گذاران و طراحان آموزشی جهت بازسازی نظام های یادگیری پایدار در شرایط پساجنگ فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

افت تحصیلی ، بازسازی پساجنگ ، برنامه درسی منعطف ، ترمیم یادگیری ، آموزش در شرایط بحران ، یادگیری تطبیقی ، سیاست گذاری آموزشی