شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر عدالت آموزشی در توزیع معلم و امکانات: رویکرد دلفی فازی و AHP

عدالت آموزشی به عنوان سنگ بنای توسعه پایدار و پیش شرط برابری فرصت ها، نیازمند سازوکارهای توزیعی بهینه است. توزیع نابرابر معلمان متخصص و امکانات آموزشی در مناطق جغرافیایی مختلف، یکی از شکاف های مزمن در نظام آموزشی است. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر عدالت آموزشی در توزیع منابع انسانی و تجهیزات در آموزش و پرورش است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، آمیخته (کیفی-کمی) است. در فاز کیفی، با استفاده از روش دلفی فازی (Fuzzy Delphi) و نظرات ۲۰ نفر از خبرگان آموزشی و سیاست گذاران، عوامل کلیدی شناسایی و غربال شدند. در فاز کمی، برای تعیین وزن و اولویت بندی شاخص های نهایی از فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) استفاده شد. یافته های فاز دلفی فازی منجر به استخراج ۵ خوشه اصلی شامل «شاخص های کیفی توزیع نیروی انسانی»، «شاخص های فنی-تجهیزاتی»، «شاخص های جغرافیایی-جمعیتی»، «شاخص های اجتماعی-اقتصادی» و «شاخص های سیاستی-حکمرانی» گردید. نتایج اولویت بندی با AHP فازی نشان داد که «توزیع عادلانه معلمان متخصص بر اساس نیاز واقعی هر منطقه» و «شاخص برخورداری از زیرساخت های فناوری»، بالاترین وزن را در تحقق عدالت آموزشی دارند. این پژوهش در نهایت مدل مفهومی توزیع عادلانه منابع را ارائه کرده و توصیه های سیاستی برای بازنگری در الگوی تخصیص بودجه و نیروی انسانی مطرح می نماید.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، توزیع منابع ، دلفی فازی ، فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) ، حکمرانی آموزشی.