طراحی و اعتبارسنجی الگوی آموزش زبان انگلیسی مبتنی بر یادگیری ترکیبی (Blended Learning) در مدارس متوسطه

هدف این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی الگوی آموزش زبان انگلیسی مبتنی بر یادگیری ترکیبی (Blended Learning) در مدارس متوسطه است؛ الگویی که با تلفیق هدفمند آموزش های حضوری و آنلاین می کوشد ضمن افزایش انعطاف پذیری زمانی-مکانی، کیفیت تعاملات آموزشی و عمق یادگیری مهارت های زبانی را ارتقاء دهد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی–کمی) است. در مرحله کیفی، مولفه ها و سازه های اولیه الگو از طریق مرور نظام مند ادبیات، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و اجرای روش دلفی با ۲۰ نفر از متخصصان آموزش زبان انگلیسی و فناوری آموزشی استخراج و با کدگذاری مضمون به ابعاد «طراحی محتوای چندرسانه ای»، «تعاملات یادگیرنده–یادگیرنده و یادگیرنده–معلم»، «راهبری و نقش معلم»، «زیرساخت و پلتفرم»، و «ارزشیابی تکوینی و پایانی» صورت بندی شد. در مرحله کمی، برای اعتبارسنجی الگو، پرسش نامه محقق ساخته مبتنی بر یافته های مرحله کیفی تدوین و پس از تایید روایی محتوایی، روی نمونه ای ۳۰۰ نفره از دبیران زبان انگلیسی مدارس متوسطه اجرا گردید و داده ها با بهره گیری از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شد. نتایج نشان داد الگوی پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار است و مولفه های «انعطاف پذیری و دسترسی»، «شخصی سازی مسیر یادگیری»، «کیفیت بازخورد و پشتیبانی»، و «تعاملات هدفمند در فعالیت های مهارت محور» بیشترین سهم را در تبیین کارآمدی الگو دارند. همچنین، یافته ها بیانگر آن است که یادگیری ترکیبی با تقویت نقش معلم به عنوان «تسهیل گر ارتباطی و طراح تجربه یادگیری»، مشارکت فعال دانش آموزان را در فعالیت های گفتاری و نوشتاری افزایش داده و امکان تمرین مستمر و هدفمند خارج از کلاس را فراهم می کند. در جمع بندی، استقرار الگوی یادگیری ترکیبی در مدارس متوسطه مستلزم بازطراحی برنامه اجرا از تمرکز صرف بر کتاب درسی به سمت اکوسیستم یادگیری مبتنی بر محتواهای دیجیتال پیش از کلاس، فعالیت های تعاملی و کارگاهی در کلاس، و پیگیری و ارزشیابی پیوسته پس از کلاس است؛ امری که همزمان به توانمندسازی معلمان، استانداردسازی محتوا، و فراهم سازی زیرساخت های فنی و سیاست های حمایتی نیاز دارد.

کلیدواژه ها:

یادگیری ترکیبی ، آموزش زبان انگلیسی ، مدارس متوسطه ، مدل سازی معادلات ساختاری ، طراحی آموزشی