اثربخشی روایت محوری (Storytelling) در آموزش درس تاریخ بر یادگیری معنادار و ماندگاری اطلاعات تاریخی

این پژوهش با هدف واکاوی اثربخشی راهبرد «روایت محوری» (Storytelling) در فرایند آموزش تاریخ، بر دو مولفه ی «یادگیری معنادار» و «ماندگاری اطلاعات تاریخی» صورت گرفته است. با وجود گذشت سال ها از نقد آموزش حافظه محور، تدریس تاریخ همچنان در بسیاری از نظام های آموزشی تحت الشعاع حفظ مکانیکی وقایع و تاریخ نگاری های انتزاعی قرار دارد. پژوهش حاضر با بهره گیری از طرح شبه تجربی با گروه آزمایش و کنترل، تاثیر استفاده از روایت های شخصیت محور و داستان سرایی خلاقانه را بر دانش آموزان دوره ی متوسطه مورد بررسی قرار داده است. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری روایت، با ایجاد «بافتار معنایی» (Contextualization) و فعال سازی تخیل تاریخی، منجر به افزایش معنادار یادگیری عمیق (در مقابل حفظیات) و همچنین تثبیت اطلاعات در حافظه ی بلندمدت شده است. درون مایه های تحلیل یافته در این پژوهش حاکی از آن است که روایت محوری از طریق تبدیل «تاریخ به مثابه ی تقویم» به «تاریخ به مثابه ی زیست جهان»، پیوند عاطفی و شناختی پایداری میان دانش آموز و گذشته ایجاد می کند. در نهایت، این مطالعه پیشنهاد می دهد که گذار از آموزش گزارشی به آموزش روایی، ضرورتی برای ارتقای سواد تاریخی و تفکر انتقادی در مدارس است.

کلیدواژه ها:

روایت محوری ، یادگیری معنادار ، ماندگاری اطلاعات ، آموزش تاریخ ، سواد تاریخی ، بافتار معنایی