اثربخشی آموزش مبتنی بر بازی (Game-Based Learning) بر انگیزش و مشارکت دانش آموزان در تربیت بدنی

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی رویکرد «یادگیری بازی محور» (Game-Based Learning) بر ارتقای انگیزش تحصیلی و مشارکت فعال دانش آموزان در درس تربیت بدنی انجام شده است. در نظام های آموزشی سنتی، تربیت بدنی اغلب با رویکردهای تکنیک محور و دستوری (Command Style) شناخته می شود که منجر به کاهش اشتیاق دانش آموزان با سطوح مهارتی پایین تر می گردد. پژوهش حاضر از نوع شبه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه ی آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر مقطع متوسطه دوم شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها، ۶۰ دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به تصادف در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل «پرسشنامه انگیزش ورزشی» (SMS-II) و «مقیاس مشارکت ورزشی دانش آموزان» بود. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه (هر جلسه ۹۰ دقیقه) تحت مداخله ی آموزشی مبتنی بر مدل «آموزش بازی برای درک» (TGfU) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل برنامه ی روتین و سنتی را دنبال کردند. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) نشان داد که آموزش بازی محور تاثیر معناداری بر افزایش انگیزش درونی (Intrinsic Motivation) و بهبود مولفه های مشارکت (رفتاری، عاطفی و شناختی) در گروه آزمایش داشته است (۰.۰۵ > P). نتایج حاکی از آن است که GBL از طریق ایجاد محیطی پویا، چالش برانگیز و متناسب با نیازهای روانی خودمختاری و شایستگی، می تواند به عنوان جایگزینی کارآمد برای الگوهای سنتی در بازگرداندن جذابیت به ساعت تربیت بدنی عمل کند.

کلیدواژه ها:

یادگیری بازی محور (GBL) ، انگیزش ورزشی ، مشارکت دانش آموز ، تربیت بدنی ، مدل TGfU ، آموزش فعال.