چگونه توانستیم دانش آموزان کم توان ذهنی مجتمع استثنایی ساریخانی را به رعایت بهداشت فردی علاقه مند کنیم؟

هدف از انجام این اقدام پژوهی بررسی راهکارهایی برای افزایش علاقه دانش آموزان کم توان ذهنی به رعایت بهداشت فردی در مجتمع استثنایی ساریخانی واقع در منطقه ۵ شهر تهران بود. رعایت بهداشت فردی از مهم ترین مهارت های زندگی است که نقش اساسی در سلامت جسمی، اجتماعی و افزایش استقلال فردی دانش آموزان، به ویژه دانش آموزان با نیازهای ویژه دارد. با این حال، در جریان فعالیت های آموزشی در این مجتمع که دارای ۱۹۰ دانش آموز در مقاطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم است، مشاهده شد که برخی از دانش آموزان کم توان ذهنی در رعایت اصول اولیه بهداشت فردی مانند شستن دست ها، استفاده از دستمال، رعایت نظافت شخصی و توجه به مرتب بودن ظاهر با مشکل مواجه هستند و علاقه و انگیزه کافی برای انجام این رفتارها ندارند. به همین منظور، این پژوهش با استفاده از روش اقدام پژوهی توسط یاسر بهاروند و زهرا دولتیان و با هدف بهبود وضعیت بهداشت فردی دانش آموزان انجام شد. در مرحله نخست، اطلاعات لازم از طریق مشاهده مستقیم رفتارهای دانش آموزان، گفت وگو با همکاران و بررسی وضعیت بهداشتی آنان گردآوری شد. پس از تحلیل داده ها، مجموعه ای از راهکارها از جمله آموزش عملی مهارت های بهداشتی، استفاده از الگوهای رفتاری مناسب، به کارگیری روش های تشویقی و تقویت مثبت، استفاده از تصاویر و وسایل آموزشی جذاب و همچنین جلب مشارکت خانواده ها در برنامه های بهداشتی طراحی و اجرا گردید. پس از اجرای اقدامات و پیگیری مستمر، شواهد به دست آمده نشان داد که میزان توجه و علاقه دانش آموزان به رعایت بهداشت فردی افزایش یافته و آنان در انجام رفتارهای بهداشتی مانند شستن دست ها، استفاده از وسایل شخصی و توجه به نظافت فردی پیشرفت قابل توجهی داشته اند. نتایج این اقدام پژوهی نشان می دهد که استفاده از آموزش های عملی، ایجاد انگیزه از طریق تقویت مثبت و همکاری میان مدرسه و خانواده می تواند نقش موثری در ارتقای رفتارهای بهداشتی دانش آموزان کم توان ذهنی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، کم توانی ذهنی ، بهداشت فردی ، آموزش مهارت های زندگی ، تقویت مثبت ، آموزش عملی.