آموزش مبتنی بر داستان از دریچه نظریه انتقال روایی: مرور نظام مند مطالعات درباره انگیزش و درگیری تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی

آموزش مبتنی بر داستان یکی از رویکردهای نوین تدریس است که در سال های اخیر توجه پژوهشگران حوزه علوم تربیتی را به خود جلب کرده است. با وجود شواهد متعدد درباره اثربخشی این رویکرد، نقش نظریه انتقال روایی در تبیین سازوکارهای روان شناختی آن در دوره ابتدایی کمتر به صورت نظام مند بررسی شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان آموزش مبتنی بر داستان، انتقال روایی، انگیزش تحصیلی و درگیری تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. این پژوهش از نوع مرور نظام مند بود. جستجوی مطالعات در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و بین المللی انجام شد و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج و ارزیابی کیفیت روش شناختی، ۱۶ مطالعه (۵ مطالعه داخلی و ۱۱ مطالعه بین المللی) برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. یافته ها نشان داد که آموزش مبتنی بر داستان با بهبود یادگیری، یادداری و پیشرفت تحصیلی، تقویت انگیزش درونی و افزایش درگیری تحصیلی در ابعاد رفتاری، شناختی و عاطفی همراه است. همچنین، تحلیل یافته ها بر اساس نظریه انتقال روایی نشان داد که غوطه وری دانش آموز در جهان روایت، از طریق افزایش تمرکز توجه، تصویرسازی ذهنی، همانندسازی با شخصیت ها و درگیری هیجانی، می تواند سازوکاری برای تبیین این پیامدها باشد. با این حال، تنها یک مطالعه انتقال روایی را به صورت مستقیم اندازه گیری کرده بود. در مجموع، یافته های این مرور نشان می دهد که نظریه انتقال روایی ظرفیت مناسبی برای تبیین اثربخشی آموزش مبتنی بر داستان دارد، اما برای بررسی نقش میانجی این سازه، انجام پژوهش های آزمایشی بیشتری ضروری است.

کلیدواژه ها:

روش تدریس قصه گویی ، نظریه انتقال روایی ، درگیری تحصیلی ، انگیزش