طراحی الگوی مدرسه محور برای تربیت اخلاقی دانش آموزان بر پایه مبانی حقوقی و اسلامی

هدف از پژوهش حاضر، طراحی الگوی مدرسه محور برای تربیت اخلاقی دانش آموزان با اتکا بر تلفیق مبانی حقوقی و آموزه های فقهی-اسلامی است. تربیت اخلاقی در نظام های آموزشی نوین، فراتر از پند و اندرزهای اخلاقی، نیازمند ساختاری نظام مند است که حقوق بنیادین دانش آموز و تکالیف اخلاقی او را در هم بیامیزد. این مطالعه با رویکرد کیفی و با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و استنتاج منطقی انجام شده است. در بخش مبانی فقهی، بر قواعدی نظیر «حرمت ایذاء مومن»، «قاعده لاضرر»، «کرامت ذاتی انسان» و «حق الناس» تاکید شده و در بخش حقوقی، ظرفیت های «قانون حمایت از اطفال و نوجوانان»، «آیین نامه اجرایی مدارس» و «قانون مسئولیت مدنی» مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که الگوی مدرسه محور باید بر چهار رکن «کرامت مداری در روابط»، «مسئولیت پذیری مدنی»، «عدالت ترمیمی در انضباط» و «امنیت روانی-جسمانی» استوار گردد. نتایج حاکی از آن است که پیوند میان الزامات حقوقی (مانند پیشگیری از بزه و آسیب) و ارزش های فقهی (مانند صیانت از حق الناس) می تواند منجر به ایجاد یک زیست بوم اخلاقی پایدار در مدرسه شود که در آن رعایت اخلاق، نه یک تکلیف صوری، بلکه یک ضرورت حقوقی و شرعی تلقی می گردد.

کلیدواژه ها:

تربیت اخلاقی ، الگوی مدرسه محور ، مبانی فقهی ، حقوق کودک ، کرامت انسان ، قانون حمایت از اطفال و نوجوانان.