نقش قابلیت های روانی-اجتماعی در پیش بینی بهزیستی روانشناختی دانش آموزان

بهزیستی روانشناختی دانش آموزان، یکی از ارکان بنیادین در موفقیت تحصیلی، تعاملات اجتماعی و شکوفایی توانایی های فردی محسوب می شود. مجموعه ی قابلیت های زندگی که شامل خودآگاهی، کنترل هیجانات، حل مسئله، اتخاذ تصمیم های صحیح، برقراری ارتباط اثربخش و ابراز همدلی است، می تواند زمینه ساز ارتقاء سطح سلامت روانی فراگیران گردد. مطالعه ی حاضر با هدف بررسی میزان تاثیر این قابلیت ها بر سلامت روان دانش آموزان، با رویکرد کمی و طرح پژوهش توصیفی-همبستگی به اجرا درآمد. جامعه ی آماری پژوهش را تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه ی دوم سراسر کشور تشکیل دادند و نمونه گیری به صورت تصادفی چندمرحله ای انجام گرفت. برای گردآوری اطلاعات، از پرسشنامه های استاندارد سنجش مهارت های زندگی و سلامت روان استفاده شد و داده ها با نرم افزار SPSS تحلیل گردیدند. بر اساس نتایج، سطح کلی مهارت های زندگی دانش آموزان در دامنه ای بین متوسط تا نسبتا مطلوب ارزیابی شد و در این میان، مهارت های ارتباطی و همدلی بالاترین نمرات را کسب کردند، درحالی که مدیریت استرس و خودشناسی نیازمند بهبود بودند. در بعد سلامت روان نیز، اضطراب و افسردگی در سطح نسبتا بالا و اعتمادبه نفس و رضایت تحصیلی در حد متوسط گزارش گردید. نتایج تحلیل همبستگی و رگرسیون نشان دهنده ی وجود رابطه ای مثبت و معنی دار بین متغیرهای پژوهش است و در این بین، ابعاد خودآگاهی، تنظیم هیجانات و مهارت های ارتباطی بیشترین نقش را در تبیین سلامت روان دانش آموزان ایفا کردند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که آموزش و تقویت مهارت های زندگی در بستر مدرسه، می تواند به کاهش علائم اضطراب و افسردگی، ارتقاء اعتمادبه نفس و افزایش رضایت از شرایط تحصیلی در دانش آموزان بینجامد. این پژوهش می تواند مرجعی عملی برای معلمان، خانواده ها و دست اندرکاران نظام آموزشی در طراحی برنامه های پیشگیرانه و اثربخش برای بهبود سلامت روان دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

مهارت های روانی-اجتماعی ، سلامت روانشناختی ، دانش آموزان ، خودآگاهی