بررسی پیوند میان توانمندی های زیستی و بهزیستی روان شناختی دانش آموزا

سلامت روان دانش آموزان، نقشی تعیین کننده در پیشرفت تحصیلی، رشد اجتماعی و شکوفایی استعدادهای فردی آنان ایفا می کند. مهارت های زندگی، که مجموعه ای از قابلیت هایی همچون خودشناسی، تنظیم هیجانات، حل مساله، تصمیم گیری، ارتباط موثر و همدلی را در بر می گیرد، می تواند بستری مناسب برای ارتقاء وضعیت روانی فراگیران فراهم آورد. پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان تاثیر این مهارت ها بر سلامت روان دانش آموزان، به روش کمی و با طرح توصیفی-همبستگی انجام شد. جامعه ی آماری پژوهش را کلیه ی دانش آموزان دوره ی متوسطه ی دوم سراسر کشور تشکیل دادند و نمونه گیری به صورت تصادفی چندمرحله ای صورت پذیرفت. داده های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه های استاندارد سنجش مهارت های زندگی و سلامت روان گردآوری شده و با نرم افزار SPSS تحلیل گردیدند. بر اساس یافته ها، سطح کلی مهارت های زندگی در دانش آموزان در بازه ای بین متوسط تا نسبتا مطلوب قرار داشت و در این میان، مهارت های ارتباطی و همدلی بیشترین نمره را به خود اختصاص دادند، در حالی که مدیریت تنش ها و خودآگاهی نیازمند تقویت بیشتری بودند. در حوزه ی سلامت روان نیز، میزان اضطراب و احساس افسردگی در سطح نسبتا بالایی گزارش شد و اعتماد به نفس و رضایت از وضعیت تحصیلی در حد متوسط ارزیابی گردید. نتایج آزمون همبستگی و تحلیل رگرسیون نشان دهنده ی وجود رابطه ای مثبت و معنادار میان مهارت های زندگی و سلامت روان است و در این میان، ابعاد خودآگاهی، مدیریت عواطف و مهارت های ارتباطی، بیشترین سهم را در تبیین سلامت روان دانش آموزان داشتند. یافته های پژوهش بر این نکته تاکید دارند که آموزش و پرورش مهارت های زندگی در محیط مدرسه، می تواند به کاهش نشانه های اضطراب و افسردگی، افزایش خودباوری و بهبود رضایت از تحصیل در دانش آموزان بینجامد. این پژوهش می تواند راهنمای مناسبی برای معلمان، والدین و متولیان نظام آموزشی در طراحی برنامه های پیشگیرانه و اثربخش جهت ارتقاء سلامت روان دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

توانمندی های فردی-اجتماعی ، بهداشت روانی ، دانش آموزان ، خودشناسی