نقش مهارت های تفکر نقادانه در شکوفایی نگرش فلسفی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل کارکرد تفکر نقادانه در پرورش نگرش فلسفی در میان دانش آموزان به انجام رسیده است. این مطالعه با رویکرد اقدام پژوهی صورت پذیرفت و جامعه ی آماری آن را تمامی دانش آموزان یک آموزشگاه تشکیل دادند؛ با این حال، نمونه ی پژوهش بر روی یک دانش آموز دارای نشانه های بیش فعالی و ضعف در تمرکز متمرکز گردید. برای گردآوری اطلاعات، از روش های متنوعی همچون مشاهده ی مستقیم رفتار، مصاحبه با معلمان و اولیا، تکمیل پرسشنامه های استاندارد و بررسی کارنامه های تحصیلی استفاده شد. فرایند پژوهش در قالب چرخه های اقدام پژوهی شامل چهار مرحله ی تشخیص مسئله، تدوین برنامه، اجرای اقدامات و بازنگری انتقادی به اجرا درآمد. نتایج حاصل نشان داد که کاربست روش های تدریس فعال، طراحی بازی های مشارکتی، مدیریت هدفمند کلاس و ارائه ی بازخوردهای تشویقی، به افزایش دقت و تمرکز، کاهش رفتارهای ناشی از بیش فعالی، ارتقاء عملکرد تحصیلی و گسترش همکاری در فعالیت های جمعی دانش آموز منجر شد. همچنین، هماهنگی و ارتباط سازنده میان معلم و خانواده، اجرای موثرتر اقدامات و ماندگاری بیشتر نتایج را به دنبال داشت. یافته های پژوهش نشان می دهد که تقویت توانایی های تفکر نقادانه، زمینه ساز مناسبی برای رشد ذهنیت فلسفی در دانش آموزان بوده و با افزایش ظرفیت تحلیل، ارزیابی و استدلال ورزی، به رشد همه جانبه ی شناختی و اجتماعی آن ها کمک می کند. در مجموع، این پژوهش بر کارآمدی رویکرد اقدام پژوهی در مواجهه با چالش های عینی کلاس درس تاکید داشته و آن را به عنوان الگویی عملی برای معلمان و مدیران آموزشی معرفی می نماید.

کلیدواژه ها:

اندیشه ی نقادانه ، حکمت ورزی در آموزش ، پژوهش در عمل ، توجه و تمرکز تحصیلی