تحلیل کارکردهای تربیت اخلاقی در محیط مدرسه و تبیین جایگاه کادر آموزشی و مشاوره ای در این فرایند

تربیت اخلاقی به عنوان یکی از ارکان کلیدی نظام تعلیم و تربیت، نقشی بنیادین در شکل دهی به هویت فردی و تعاملات اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی رویکردهای مورد استفاده در پرورش اخلاقی دانش آموزان در بستر مدرسه و نیز تبیین سهم و کارکرد معلمان و مشاوران در این مسیر طراحی و اجرا گردید. این مطالعه با بهره گیری از روش توصیفی از نوع پیمایشی صورت پذیرفت و جامعه ی آماری آن را تمامی مدارس در سال تحصیلی جاری تشکیل دادند. نمونه گیری با روش خوشه ای چندمرحله ای انجام شد و اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامه ی استاندارد و مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری گردید. تحلیل داده ها نشان داد که معلمان از طریق رفتار فردی، منش اخلاقی و سبک تدریس خود، عمیق ترین تاثیر را در فرایند رشد اخلاقی فراگیران دارند و مشاوران نیز در جایگاه راهنما، نقش تکمیلی در جهت دهی اخلاقی و ارتقاء مهارت های زیستی دانش آموزان ایفا می کنند. رویکردهای رایج در مدارس شامل آموزش صریح ارزش ها، انجام فعالیت های مشارکتی، برگزاری برنامه های فوق برنامه و ایجاد فضایی سرشار از ارزش های اخلاقی بود؛ با این حال، نبود وحدت رویه و فقدان انسجام در اجرای این برنامه ها، به عنوان یکی از چالش های اساسی شناسایی شد. یافته های پژوهش به وضوح بر اهمیت هم افزایی میان خانواده و مدرسه در افزایش کارآمدی اقدامات تربیتی تاکید می ورزد. در پایان، بر اساس نتایج به دست آمده، توصیه می شود که برنامه های آموزشی و پرورشی مدارس با رویکردی یکپارچه تدوین شوند، ظرفیت های حرفه ای معلمان و مشاوران در حوزه ی مبانی اخلاقی ارتقاء یابد و بسترهای مشارکت موثر خانواده ها در امر تربیت اخلاقی فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

پرورش منش اخلاقی ، کادر آموزشی ، مشاوران مدرسه ، محیط تربیتی