هوش مصنوعی به عنوان همیار معلم؛ تحلیل فرصت ها و مخاطرات استفاده از دستیارهای هوشمند در طراحی درس و بازخورد آموزشی

گسترش سریع هوش مصنوعی مولد و دستیارهای هوشمند، شیوه آماده سازی، طراحی و بازبینی فعالیت های آموزشی را دستخوش تغییر کرده است. هدف پژوهش حاضر تحلیل فرصت ها و مخاطرات استفاده از هوش مصنوعی به عنوان «همیار معلم» در دو حوزه طراحی درس و بازخورد آموزشی و ارائه چارچوبی کاربردی برای استفاده مسئولانه از این ابزارهاست. روش پژوهش از نوع مروری تحلیلی است و با مرور هدفمند گزارش های سیاستی و مطالعات علمی مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش، طراحی درس، ارزشیابی تکوینی و صلاحیت های حرفه ای معلمان انجام شده است. یافته های تحلیلی نشان می دهد دستیارهای هوشمند می توانند در ایده پردازی برای اهداف و فعالیت های درس، تولید نمونه سوال و تکلیف، متناسب سازی محتوا با سطوح متفاوت یادگیری، پیشنهاد بازخورد اولیه و کاهش بخشی از کارهای تکراری معلم موثر باشند. در مقابل، احتمال تولید اطلاعات نادرست یا ساختگی، سوگیری، افشای داده های دانش آموزان، وابستگی حرفه ای، استانداردشدن بیش از حد تدریس و تضعیف قضاوت تربیتی از مهم ترین مخاطرات به شمار می آیند. بر اساس تحلیل منابع، الگوی «تولید با هوش مصنوعی ارزیابی با معلم تطبیق با زمینه کلاس اجرای محدود بازبینی بر پایه شواهد» پیشنهاد می شود. در این الگو، هوش مصنوعی نقش پیشنهاددهنده و تسهیل گر دارد و مسئولیت نهایی انتخاب، صحت سنجی، انطباق فرهنگی و تصمیم آموزشی با معلم باقی می ماند. نتیجه پژوهش تاکید می کند ارزش آموزشی هوش مصنوعی نه در جایگزینی تخصص معلم، بلکه در تقویت ظرفیت طراحی، بازخورد و تصمیم گیری او تحت نظارت انسانی و اصول اخلاقی است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، همیار معلم ، طراحی درس ، بازخورد آموزشی ، اخلاق هوش مصنوعی