بررسی کارآمدی راهبردهای یادگیری مشارکتی-فعال در ارتقاء انگیزه و سطح مشارکت هنرجویان رشته کامپیوتر در هنرستان های فنی و حرفه ای

پژوهش حاضر با هدف شناسایی میزان اثرگذاری کاربست رویکردهای یادگیری مبتنی بر کنشگری فراگیران بر ارتقاء انگیزه و افزایش سطح تعامل دانش آموزان هنرستانی در دروس تخصصی حوزه کامپیوتر انجام شد. با عنایت به ماهیت دوگانه ی آموزش در هنرستان ها که هم زمان به انتقال دانش نظری و رشد توانمندی های عملی و شغلی می پردازد، روش های خطی و معلم محور، پاسخگوی کامل نیازهای آموزشی و بازار کار این حوزه نمی باشند. جامعه ی آماری این تحقیق را تمامی هنرجویان هنرستان های فنی و حرفه ای سراسر کشور در رشته های وابسته به رایانه در سال تحصیلی جاری تشکیل دادند. این مطالعه به روش توصیفی از نوع پیمایشی صورت پذیرفت و ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه ای محقق ساخت بود که روایی محتوایی آن با بهره گیری از دیدگاه صاحب نظران و پایایی آن از طریق محاسبه ی ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت. تحلیل داده های گردآوری شده نشان داد که به کارگیری شیوه های فعال نظیر کارهای گروهی، انجام پروژه های عینی، مباحثه های علمی در کلاس و شبیه سازی های نرم افزاری، موجب افزایش چشمگیر و معنادار هر دو مولفه ی انگیزش درونی و بیرونی در هنرجویان گردیده است. علاوه بر این، میزان مشارکت هنرجویان در فعالیت های کلاسی و همچنین سطح تعاملات میان آن ها در محیط های آموزشی مبتنی بر یادگیری فعال، به وضوح بیشتر از کلاس های سنتی بوده است. در ادامه، یافته ها حاکی از آن است که این روش نه تنها به بهبود عملکرد تحصیلی منجر شده، بلکه توانمندی های فراشناختی نظیر تفکر نقادانه، نوآوری، همکاری جمعی و قدرت حل مسئله را نیز در فراگیران تقویت نموده است. نتایج پژوهش با یافته های مطالعات پیشین در سطح ملی و بین المللی تطابق داشته و بر این نکته صحه می گذارد که یادگیری فعال، رویکردی اثربخش و عملیاتی برای ارتقاء کیفیت آموزش های مهارتی و فنی به ویژه در رشته کامپیوتر به شمار می آید. بنابراین، به دست اندرکاران نظام آموزشی و مدیران هنرستانی توصیه می شود که با تامین زیرساخت های ضروری و توانمندسازی کادر آموزشی، بستر را برای توسعه ی هرچه بیشتر این رویکرد تربیتی هموار سازند.

کلیدواژه ها:

یادگیری کنش محور ، انگیزش تحصیلی ، تعامل کلاسی ، آموزش مهارتی رایانه