چت بات های مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش مدارس: یک مرور روایتی بر فرصت ها، چالش ها و مسیرهای آینده

پژوهش حاضر با هدف بررسی انتقادی ظرفیت ها، پیامدها، چالش ها و چشم اندازهای کاربرد چت بات های مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش مدرسه ای انجام شد. این مطالعه با روش مرور روایتی و تحلیل کیفی محتوای منابع فارسی و انگلیسی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ انجام گرفت و داده ها با بهره گیری از تحلیل تماتیک سازمان دهی و تفسیر شدند. یافته ها نشان داد که چت بات ها در محیط های مدرسه ای عمدتا سه نقش معلم یار، کمک آموزشی و منتور فراشناختی را ایفا می کنند. بیشترین شواهد مثبت به بهبود یادگیری صریح، عملکرد تحصیلی، ارائه بازخورد فوری، تمرین هدایت شده و شخصی سازی نسبی آموزش مربوط است؛ با این حال، شواهد مربوط به تاثیر آن ها بر انگیزش، مشارکت و یادگیری خودتنظیمی، ناهمگون و محدود است. وابستگی شناختی، یادگیری سطحی، مخاطرات حریم خصوصی و سوگیری الگوریتمی، محدودیت در درک عواطف، ناهماهنگی با برنامه درسی و کمبود مطالعات طولی و بومی، مهم ترین چالش های شناسایی شده بودند. در نتیجه، چت بات ها باید به عنوان ابزار مکمل و نه جایگزین معلم، با طراحی آموزشی هدفمند، نظارت انسانی، توانمندسازی معلمان، بومی سازی محتوای فارسی و تدوین چارچوب های اخلاقی و حقوقی در مدارس به کار گرفته شوند.

کلیدواژه ها:

چت بات آموزشی ، شخصی سازی یادگیری ، آموزش مدرسه ای ، یادگیری خودتنظیمی ، مرور روایتی