تاثیر الگوهای انگیزشی بر خودارزشمندی دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهر اهواز

خودارزشمندی به عنوان یکی از بنیادی ترین سازه های روان شناختی، نقش محوری در سلامت روان، انگیزش تحصیلی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش های متعدد نشان داده اند که دوران نوجوانی، به ویژه مقطع متوسطه دوم، با تغییرات شناختی و عاطفی عمیقی همراه است که می تواند بر احساس خودارزشمندی تاثیر بگذارد. در این میان، الگوهای انگیزشی به عنوان مجموعه ای از باورها، انتظارات و ارزش های درونی، پتانسیل بالایی برای تقویت خودارزشمندی دارند. با این حال، در بافت فرهنگی و آموزشی شهر اهواز، مطالعه جامعی در مورد این رابطه وجود ندارد. این مقاله مروری با هدف تحلیل و ترکیب یافته های پیشین درباره اثربخشی الگوهای انگیزشی بر خودارزشمندی دانش آموزان دختر متوسطه دوم تدوین شده است. روش: این پژوهش با استفاده از روش مروری و تحلیل اسنادی، محتوای مقالات، کتاب ها و پایان نامه های داخلی و خارجی مرتبط با موضوع را در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۱ (و معادل انگلیسی ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۲) بررسی کرده است. یافته ها: مرور نظام مند منابع نشان داد که الگوهای انگیزشی مبتنی بر نظریه انتظار-ارزش، خودکارآمدی و انگیزش درونی، رابطه مستقیم و معناداری با افزایش خودارزشمندی دارند. همچنین، متغیرهایی نظیر تعهد به مدرسه و خلاقیت به عنوان متغیرهای میانجی در این رابطه عمل می کنند. مطالعات داخلی از جمله پژوهش های کوشکی (۱۴۰۱)، رحمتی (۱۴۰۱) و افلاکی فرد (۱۴۰۱) و مطالعات خارجی مانند پژوهش های کاپلان و فلوم (۲۰۲۲) و ژانگ و همکاران (۲۰۲۲) همگی بر اهمیت آموزش الگوهای انگیزشی در بهبود مولفه های روان شناختی دانش آموزان تاکید کرده اند. نتیجه گیری: آموزش الگوهای انگیزشی می تواند از طریق افزایش خودکارآمدی، تقویت ارزش گذاری درونی تکالیف و کاهش اضطراب، به عنوان یک مداخله موثر برای ارتقاء خودارزشمندی دانش آموزان دختر متوسطه دوم در شهر اهواز به کار گرفته شود. لذا طراحی و اجرای برنامه های آموزشی مبتنی بر این الگوها در مدارس اهواز ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

الگوهای انگیزشی ، خودارزشمندی ، دانش آموزان دختر متوسطه دوم ، اهواز ، انگیزش تحصیلی ، مدیریت زمان.