تحلیل جایگاه بازنویسی خلاق اسطوره ها در ارتقای تفکر انتقادی در کلاس درس

این پژوهش با هدف تحلیل جایگاه «بازنویسی خلاق» به عنوان راهبردی پداگوژیک در ارتقای تفکر انتقادی دانش آموزان دوره متوسطه دوم تدوین شده است. در نظام های آموزشی سنتی، متون اسطوره ای غالبا به صورت منفعلانه و بدون واسازی مفروضات ایدئولوژیک تدریس می شوند که این امر مانعی برای پرورش عاملیت یادگیرنده است. این پژوهش با استفاده از رویکرد «کیفی» و روش «تحلیل محتوای کیفی جهت دار» در چارچوب «پژوهش مبتنی بر کنش»، آثار مکتوب و یادداشت های تاملی دانش آموزان را پیش و پس از اجرای مداخله آموزشی مورد واکاوی قرار داد. یافته ها نشان می دهد که فرآیند بازنویسی خلاق، از طریق کاربست تکنیک هایی نظیر «فاصله گذاری شناختی» و «تغییر زاویه دید»، دانش آموزان را از مصرف کنندگان منفعل روایت به تولیدکنندگان منتقد آن تبدیل می کند. نتایج حاکی از آن است که بازنویسی اسطوره ها منجر به تقویت مولفه های تفکر انتقادی از جمله «شناسایی مفروضات پنهان»، «ارزیابی اخلاقی»، «استدلال منطقی در بازسازی روایت» و «ظهور عاملیت دموکراتیک» می شود. این پژوهش ضمن رفع شکاف تصنعی میان «خلاقیت ادبی» و «تفکر انتقادی»، نشان می دهد که بازنویسی خلاق می تواند به عنوان ابزاری سیستماتیک برای واسازی روایت های مسلط و تربیت یادگیرندگان خودمختار و پرسشگر در کلاس درس عمل کند. در نهایت، دلالت های پداگوژیک این یافته ها برای تحول در برنامه درسی ادبیات و گذار از آموزش حافظه محور به آموزش انتقادی تبیین شده است.

کلیدواژه ها:

بازنویسی خلاق ، تفکر انتقادی ، اسطوره شناسی ، آموزش انتقادی ، عاملیت دانش آموز