اثربخشی درمان پذیرش و تعهد (ACT) بر انعطاف پذیری شناختی، تکانشگری و گسلش شناختی در دانش آموزان مبتلا به افسردگی

افسردگی از شایع ترین اختلالات روان شناختی است که با نقص در عملکردهای شناختی و اجرایی همراه است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان پذیرش و تعهد (ACT) بر انعطاف پذیری شناختی، تکانشگری و گسلش شناختی در دانش آموزان مبتلا به افسردگی بود. روش پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان مبتلا به افسردگی مراجعه کننده به مرکز هسته مشاوره آموزش و پرورش شهر تبریز در سال ۱۴۰۴ بود. از میان آنان ۳۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه افسردگی بک (BDI-II)، مقیاس تکانشگری بارت (BIS-۱۱)، پرسشنامه گسلش شناختی (CFQ) و آزمون برج لندن برای سنجش انعطاف پذیری شناختی بود. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای درمان پذیرش و تعهد دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شد. نتایج نشان داد که درمان پذیرش و تعهد موجب افزایش معنادار انعطاف پذیری شناختی و کاهش تکانشگری و گسلش شناختی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (۰.۰۵> p). یافته ها نشان می دهد که ACT می تواند از طریق بهبود فرایندهای شناختی و افزایش انعطاف روان شناختی به کاهش آسیب پذیری شناختی در دانش آموزان مبتلا به افسردگی کمک کند. بنابراین استفاده از این درمان در برنامه های مداخله ای برای دانش آموزان مبتلا به افسردگی توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

درمان پذیرش و تعهد ، انعطاف پذیری شناختی ، تکانشگری ، گسلش شناختی ، افسردگی