بررسی مدل سازی مدیریت کلاس تربیت بدنی برای دانش آموزان با نیازهای ویژه (عصبی-رشدی)

مدیریت کلاس تربیت بدنی برای دانش آموزان با نیازهای ویژه عصبی-رشدی (NDD) به دلیل تفاوت های حسی، شناختی و تعاملی این دانش آموزان، با چالش های ساختاری و اجرایی متعددی روبروست. مدل های سنتی که عمدتا بر «یکسان سازی رفتاری» استوارند، اغلب منجر به طرد این دانش آموزان یا اضطراب عملکردی آنان می شوند. هدف پژوهش حاضر، طراحی و تبیین مدل مدیریت کلاس تربیت بدنی برای دانش آموزان با NDD جهت ارتقای مشارکت فعال و یادگیری معنادار است. این پژوهش با استفاده از رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی در دو فاز انجام شد. در فاز کیفی، با استفاده از نظریه داده بنیاد و مصاحبه با خبرگان، مولفه های مدیریت کلاس استخراج گردید. سپس در فاز کمی، مدل حاصل در سطح ملی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) بر روی معلمان تربیت بدنی سراسر کشور اعتبارسنجی شد. یافته ها نشان داد که گذار از مدیریت کنترل محور به «مدیریت پیش بینی پذیر» بر پایه سه مولفه کلیدی «ساختاردهی محیطی»، «راهبردهای تعاملی معلم» و «تعدیلات آموزشی مبتنی بر طراحی جهانی برای یادگیری (UDL)»، نقش تعیین کننده ای در افزایش مشارکت و کاهش رفتارهای چالش برانگیز دارد. نتایج حاکی از آن است که مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار بوده و می تواند به عنوان چارچوبی راهبردی در نظام آموزش فراگیر مورد استفاده قرار گیرد. در نهایت، پیشنهاد می شود معلمان تربیت بدنی با رویکردهای حمایتی و ساختارهای همکاری جویانه، به جای رقابت صرف، بستر مناسبی برای «پذیرش بدن های متنوع» فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

تربیت بدنی فراگیر ، نیازهای ویژه عصبی-رشدی (NDD) ، مدیریت کلاس ، طراحی جهانی برای یادگیری (UDL)