هوش مصنوعی دقیقا چه کاری در کلاس انجام می دهد؟

هوش مصنوعی دقیقا چه کاری در کلاس انجام می دهد؟ تحلیل آمیخته از درک معلمان و کاربردهای کلاسیگسترش سریع هوش مصنوعی در فضاهای آموزشی، فرصت ها و چالش های بی سابقه ای را برای معلمان در سراسر جهان پدید آورده است. با وجود بحث های نظری گسترده در ادبیات بین المللی، خلا چشمگیری در پژوهش های تجربی پیرامون چگونگی عملکرد واقعی هوش مصنوعی در کلاس های درس ایران و درک معلمان از این تحولات فناورانه وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی دقیق نقشی که هوش مصنوعی در کلاس های درس معاصر ایفا می کند، به مطالعه ی همزمان ابعاد عملکردی یکپارچه سازی هوش مصنوعی و تجربه ی زیسته ی معلمان از این فناوری ها پرداخته است. این مطالعه با استفاده از روش های آمیخته ی تبیینی متوالی، پرسشنامه ی محقق ساخته را در میان ۳۱۲ معلم دوره های ابتدایی، متوسطه ی اول و متوسطه ی دوم در شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، مشهد و تبریز توزیع کرد. ابزار پژوهش شش بعد از کاربرد هوش مصنوعی در کلاس را اندازه گیری کرد: پشتیبانی از طراحی آموزشی، تسهیل یادگیری شخصی سازی شده، ارزیابی خودکار، خودکارسازی وظایف اداری، افزایش مشارکت دانش آموزان و تصمیم گیری مبتنی بر داده. داده های کمی با استفاده از آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف و تی تک نمونه ای تحلیل شدند و داده های کیفی حاصل از ۲۴ مصاحبه ی نیمه ساختاریافته به روش تحلیل مضمون بررسی شدند. نتایج نشان داد معلمان به طور معناداری نقش هوش مصنوعی را در کاهش بار کار اداری (میانگین = ۴/۱۲، انحراف معیار = ۰/۷۸) و تامین منابع آموزشی (میانگین = ۳/۹۴، انحراف معیار = ۰/۸۲) تایید می کنند، اما تردید قابل توجهی نسبت به ظرفیت هوش مصنوعی برای جایگزینی هوش هیجانی انسانی در تدریس ابراز داشتند (میانگین = ۲/۳۴، انحراف معیار = ۱/۱۲). یافته های پژوهش با ارائه ی شواهد تجربی از بستر ایران به ادبیات نوظهور هوش مصنوعی در آموزش کمک می کند و دلالت های عملی برای برنامه های تربیت معلم، طراحان برنامه ی درسی و سیاست گذاران آموزشی ارائه می دهد. مطالعه نتیجه می گیرد که هوش مصنوعی عمدتا به عنوان ابزاری مکمل عمل می کند نه جایگزین معلمان، و اثربخشی آن به طور عمیقی وابسته به سواد دیجیتال معلمان، حمایت نهادی و سازگاری آموزشی است.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، کلاس درس، معلم، فناوری آموزشی، روش های آمیخته، آموزش ایران، آزمون تی تک نمونه ای، کولموگروف-اسمیرنوف