"نقش مربی بهداشت در ارتقای سواد سلامت و توانمندسازی افراد در جامعه"

چکیدهسواد سلامت یکی از مولفه های اساسی ارتقای سلامت و توانمندسازی افراد و جوامع در مواجهه با مسائل بهداشتی است. در دنیای امروز، افزایش حجم اطلاعات پزشکی و بهداشتی، گسترش رسانه های دیجیتال و شبکه های اجتماعی و پیچیده تر شدن نظام های ارائه خدمات سلامت، ضرورت برخورداری افراد از توانایی دسترسی، درک، ارزیابی و استفاده صحیح از اطلاعات سلامت را بیش از گذشته آشکار ساخته است. سواد سلامت صرفا به توانایی خواندن و دریافت اطلاعات پزشکی محدود نمی شود، بلکه شامل توانایی تفکر انتقادی، تصمیم گیری آگاهانه، برقراری ارتباط موثر با ارائه دهندگان خدمات سلامت و به کارگیری اطلاعات در جهت حفظ و ارتقای سلامت فرد، خانواده و جامعه است (Nutbeam, ۲۰۰۰; WHO, ۲۰۲۵). از این منظر، ارتقای سواد سلامت یکی از راهبردهای مهم در پیشگیری از بیماری ها، افزایش رفتارهای سلامت محور، تقویت خودمراقبتی و کاهش نابرابری های سلامت محسوب می شود.مربی بهداشت به عنوان یکی از نیروهای موثر در حوزه آموزش و ارتقای سلامت، به ویژه در محیط های آموزشی و اجتماعی، جایگاه مهمی در توسعه سواد سلامت دارد. این نقش از طریق آموزش مفاهیم و مهارت های بهداشتی، اصلاح باورهای نادرست، تقویت توانایی تصمیم گیری، آموزش خودمراقبتی، ارتقای سواد سلامت دیجیتال، پیشگیری از بیماری ها و ایجاد ارتباط میان افراد، خانواده ها و نظام سلامت ایفا می شود. همچنین، آموزش سلامت از سنین کودکی و نوجوانی می تواند زمینه شکل گیری نگرش ها و رفتارهای سالم و پایدار را فراهم کند. سازمان جهانی بهداشت نیز بر اهمیت آموزش سلامت از دوران کودکی، توانمندسازی متخصصان و ایجاد محیط های اطلاعاتی قابل اعتماد و قابل فهم تاکید دارد (WHO, ۲۰۲۵). بنابراین، تقویت دانش و مهارت های مربیان بهداشت و فراهم کردن شرایط مناسب برای فعالیت آنان می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر در ارتقای سواد سلامت و بهبود سلامت جامعه مورد توجه قرار گیرد.کلیدواژه ها: مربی بهداشت، سواد سلامت،آموزش بهداشت، خودمراقبتی، پیشگیری از بیماری.